الشرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم از مشروط کردن دعا به چیزی، حتی اگر به مشیت و خواست خدا باشد، نهی کردند؛ زیرا این امری معلوم و قطعی است که خداوند نمی‌آمرزد مگر آنکه خود بخواهد، و شرط کردن مشیت معنایی ندارد؛ چرا که مشیت تنها برای کسی شرط می‌شود که ممکن باشد بدون خواست خود و با اجبار کاری را انجام دهد، و خداوند سبحان از چنین چیزی منزه است. و پیامبر صلی الله علیه و سلم این را در پایان حدیث با این سخنشان که «زیرا هیچ اجبارکننده‌ای برای او نیست» بیان کرده‌اند. همچنین خداوند هیچ چیزی را که عطا می‌کند، بزرگ و سنگین نمی‌شمارد و عاجز نیست و هیچ چیز بر او گران نمی‌آید تا گفته شود: اگر خواستی. و مشروط کردن دعا به مشیت، نوعی بی‌نیازی نشان دادن از آمرزش اوست. زیرا این سخن گوینده که «اگر خواستی فلان چیز را به من بدهی، پس بده»، تنها در برابر کسی به کار می‌رود که یا از او بی‌نیاز باشی یا عاجز و ناتوان باشد. اما در برابر قادر و توانا و در حالت اضطرار و نیاز به او، شخص در خواسته‌اش قاطعیت به خرج می‌دهد و مانند فقیری که به آنچه می‌خواهد مضطر است، سؤال می‌کند و به خدا پناه می‌برد؛ زیرا اوست آن بی‌نیاز کامل و بر هر چیزی توانا.