الشرح

"ਨਬੀ ਕਰੀਮ (ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ) ਨੇ ਇੱਤਤਿਲਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਦीन (ਇਸਲਾਮ) ਖ਼ਲੂਸ (ਇਖਲਾਸ) ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੀਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਿਵੇਂ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਵਾਜਿਬ ਕੀਤਾ ਹੈ — ਪੂਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੋਤਾਹੀ ਜਾਂ ਧੋਖੇ ਦੇ।" ਨਬੀ ਅਕਰਮ (ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ) ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: "ਨਸੀਹਤ ਕਿਸ ਲਈ ਹੈ؟" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: **"ਪਹਿਲਾਂ: ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਲਈ ਨਸੀਹਤ—ਉਸ ਲਈ ਅਮਲ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਿਕ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਦੀ ਰਬੂਬੀਅਤ, ਉਲੂਹੀਅਤ ਅਤੇ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਤਾਂ 'ਤੇ ਇਮਾਨ ਰੱਖਣਾ, ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਵਡਿਆਈ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਇਮਾਨ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਦਾਅਵਤ ਦੇਣਾ।"** **"ਦੂਜਾ: ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਨਸੀਹਤ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਰਆਨ ਮੁਕਰਰ ਹੈ—ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਕਲਾਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਈਅਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ, ਇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਤਲਾਵਤ ਕਰਨੀ, ਇਸ ਦੇ ਮੁਹਕਮ ਹुकਮਾਂ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨਾ, ਉਸਦੇ ਮੁਤਸ਼ਾਬਿਹ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਨਾ, ਮੋੜਮੁਰਦੇ ਅਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਨਸੀਹਤਾਂ ਤੋਂ ਸਿਖਣਾ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਦਦਗਾਰ ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵੱਲ ਦਾਅਵਤ ਦੇਣਾ।"** **"ਤੀਜਾ: ਉਸ ਦੇ ਰਸੂਲ ਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਲਈ ਨਸੀਹਤ—ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਖਰੀ ਰਸੂਲ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਲਏ ਆਏ ਹਨ ਉਸ ‘ਤੇ ਸੱਚਾ ਇਮਾਨ ਰੱਖਣਾ, ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ, ਮਨਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਇਬਾਦਤ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਲਏ ਆਏ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ, ਉਸ ਦੀ ਦਾਅਵਤ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਈਅਤ ਫੈਲਾਉਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਨਾ।"** **"ਚੌਥਾ: ਮੁਸਲਿਮਾਂ ਦੇ ਇਮਾਮਾਂ ਲਈ ਨਸੀਹਤ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ, ਅਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਇਬਾਦਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪਾਲਣਾ।"** ਪੰਜਵਾਂ: **ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਨਸੀਹਤ** — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਲਾਈ ਕਰਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੀਨ ਵੱਲ ਬੁਲਾਉਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣਾ, ਅਤੇ ਨੇਕੀ ਤੇ ਤਕਵਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਾਅਵੁਨ (ਸਹਿਯੋਗ) ਕਰਨਾ।