الشرح

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਇਸ ਹਦੀਸ-ਏ-ਕੁਦਸੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕਿਸੇ ਵਲੀ (ਖਾਸ ਦੋਸਤ) ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਿਆ; ਉਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੈ। ਵਲੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੀਨ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੋਮਿਨ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਿੰਨਾ ਈਮਾਨ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਵਿਲਾਇਤ (ਦੋਸਤੀ) ਦਾ ਓਨਾ ਹੀ ਦਰਜਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੱਲਾਹ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਫਰਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਦੱਸੇ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਨਾਹ ਕੀਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ, ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫਰਜ਼ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਫਲ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅੱਲਾਹ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਉਸਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਸਹੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਹ ਉਹੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ (ਦੇਖਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਦਾ ਰੁਖ਼ ਸਹੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਉਹ ਉਹੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਸਹੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੋਣ। ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਸਹੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸੇ ਰਾਹ ਵੱਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੇਕਰ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਅੱਡਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਉਸਦੀ ਝੋਲੀ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਦੁਆ ਕਬੂਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਪਨਾਹ (ਸ਼ਰਨ) ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਨਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਡਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।