فوائد الحديث

ابن حجر ویلي: هغه څه چې منع شوي؛ د وېښتانو سره د وېښتانو نښلول دي، خو که له وېښتانو پرته ورسره بل څه وصل کړي لکه ټوکر یا بل څه، نو دا په ممانعت کې نه راځي.

په ګناه کې د همکارۍ حرمت.

د الله تعالی په خلقت کې د بدلون راوستلو ممانعت؛ ځکه دا جعل او دوکه ده.

په عامه توګه پر هغه چا د لعنت ویلو جواز چې الله او رسول یې پرې لعنت ویلی وي.

زموږ په زمانه کې د وېښتانو د خولۍ کارول (ساختګي وېښتان) په حرام وېښتان نښلولو کې راځي، ځکه چې د کافرانو سره پکې تشبیه ده، همدارنګه دا کار جعل او دوکه ده.

خطابي وايي: د دې شیانو په اړه سخت ګواښ پدې کې د خیانت او دوکې له امله شوی، که چېرته کوم یو ته اجازه ورکړل شوې وای، نو دا به د نورو ډولونو دوکې ته د اجازې ورکولو سبب شوی و، او دا چې په خلقت کې بدلون راوستل پکې هم شامل دي، دې ته د ابن مسعود په حدیث کې پدې وینا سره اشاره شوې ده: "هغه ښځې چې د الله خلقت ته بدلون ورکوي"، الله تعالی ښه پوهېږي.

نووي ویلي: دا کار فاعل او مفعول دواړو ته حرام دی، او هغه ځای چې خال پرې وهل شوی نجس ګرځي، که یې په درملنه لرې کول شوني و نو واجب دي چې درملنه یې وشي، او که له جراحي عملیات پرته لرې کول شوني نه و؛ نو که چېرته یې په پایله کې د بدن د غړي له منځه تلل او یا له کاره لوېدلو وېره وه یا یې بله ناوړه پایله زېږوله نو لرې کول یې واجب نه دي، او که توبه یې وکړه هېڅ ګناه پرې نه پاتې کېږي، او که د هېڅ شي وېره نه وه، نو لرې کول یې پرې لازم دي او په وروسته کولو یې ګناهکارېږي. (خبره) یې پای ته ورسېده.