فوائد الحديث

Bu hadis ve diğer hadislerde belirtilen namaz kılmanın yasak olduğu zamanlar şunlardır: Birincisi: Sabah namazının kılınmasından güneşin doğuşuna kadar olan vakit. İkincisi: Güneşin doğuşu esnasında başlayıp, göz kararıyla bir mızrak boyu yükselmesine kadar olan vakit; yani yaklaşık on beş dakikalık bir süredir. Üçüncüsü: Güneşin tam tepe noktasında bulunduğu (zeval öncesi) vakitten, güneş batıya meyledip zeval vaktinin girmesine kadar olan vakit. Bu, dik duran bir cismin doğu veya batı tarafında hiçbir gölgesinin kalmadığı andır. Bazı âlimler bu sürenin yaklaşık beş dakika olduğunu söylemiştir. Dördüncüsü: İkindi namazının kılınmasından güneşin batışına kadar olan vakit. Beşincisi: Güneşin sararıp solmaya başlamasından tamamen batıncaya kadar olan vakit.

Bu beş vakitte namaz kılma yasağından; farz namazlar ile 'zevât-ı esbâb' (belli bir sebebi olan nafile namazlar) istisna edilmiştir.

Hadiste zikredilen bu üç dar vakitte (kerahat vakitlerinde) cenazeyi defnetmeyi bilerek geciktirmek yasaklanmıştır; bunun dışında gece veya gündüzün herhangi bir saatinde defin yapılması ise caizdir.

Bu Vakitlerde Namaz Kılmanın Yasaklanmasındaki Hikmet: Asıl olan, bir Müslümanın Allah'a kulluk bilinciyle emirlerine boyun eğmesi ve yasaklarından kaçınmasıdır. Bir emrin veya yasağın hikmetini ya da illetini öğreninceye kadar ibadet etmeyi ertelemesi doğru değildir. Aksine, ona düşen görev teslimiyet göstermektir. Bununla birlikte, diğer hadis-i şeriflerde bu yasakların hikmetleri şöyle açıklanmıştır: Birincisi: Zevalden hemen önce, güneşin tam tepe noktasında bulunduğu vakitte Cehennem'in ateşi şiddetle alevlendirilir. İkincisi: Güneş'in doğuşunda ve batışında namazın yasaklanmasının hikmeti, müşriklere benzemekten kaçınmaktır; çünkü onlar Güneş'in doğuşunda ve batışında Güneş'e secde ederler. Üçüncüsü: Sabah namazından sonra Güneş doğana kadar ve ikindi namazından sonra Güneş batışına kadar namazın yasaklanmasının hikmeti ise sedd-i zerîa (harama götüren yolları kapatma) prensibi gereğidir. Böylece kâfirlere benzemek tamamen önlenmiş olur ve Müslüman, onların Güneş doğarken ve batarken secde etmeleri şeklindeki şirk amellerine hiçbir yönden benzememiş olur.