إعدادات العرض
ههر تشتهكێ مرۆڤی سهرخۆش بكهت؛ یێ حهرامه.
ههر تشتهكێ مرۆڤی سهرخۆش بكهت؛ یێ حهرامه.
ژ ئهبو بوردەی، ژ بابێ وی ئهبو مووسایێ ئەشعەری (خودێ ژێ ڕازی بیت): پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) ئهو هنارته یهمهنێ، ئینا وی پرسیارا هندهك ڤهخوارنان ژێ كر كو ل وێرێ دهاتنه چێكرن، وی گۆت: ئهو چ ڤهخوارنن؟ ئهبو مووسای گۆت: ئهو (بیتع و میزرن)، ئینا پرسیار ژ ئهبو بوردهی هاته كرن و ب وی هاته گۆتن: باشه (بیتع) چییه؟ گۆت: شهربهتا هنگڤینی بوو، (المزر) ژی: ئاڤا جههی بوو، ئینا پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت: ((ههر تشتهكێ مرۆڤی سهرخۆش بكهت؛ یێ حهرامه))بوخاری یا تەخریجکری. موسلمی ژی ئهڤ فهرموودهیه تهخریجكرییه و ل دهڤ وی ب ڤی شێوهی هاتییه: (ئهبو مووسای) گۆت: پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) ئهز و موعاز هنارتینه یهمهنێ، ئینا من گۆت: ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ ڤهخوارنهك ل ئهردێ مه دهێته چێكرن كو دبێژنێ: (مزر) كو ژ جههی دهێته چێكرن، ڤهخوارنهكا دی ژی دبێژنێ: (بیتع) كو ئهو ژی ژ هنگڤینی دهێته چێكرن، ئینا پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت: ((ههر تشتهكێ مرۆڤی سهرخۆش بكهت؛ یێ حهرامه)). و د ڤهگوهاستنهكا دیدا ل دهڤ موسلمی هاتییه: ((ئینا پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت: ههر تشتهكێ هشێن مرۆڤی ژ سهر نڤێژێ ببهت؛ یێ حهرامه)). و د ڤهگوهاستنهكا دیدا هاتییه كو ههر یا وییه ((و پێغەمبەرێ خودێ پەیڤێن کورت و كۆمكهر پێ هاتبوونه دان، ڤێجا گۆت: ئەز پاشڤهبرنێ دكهم ژ ههر سەرخۆشکەرەکی کو مرۆڤی ژ نڤێژێ سەرخۆش بکەت و هزرا وی ل سهر نههێلیت)).
الترجمة
العربية Español አማርኛ English اردو Indonesia বাংলা Français Türkçe Русский Bosanski සිංහල हिन्दी 中文 فارسی Tiếng Việt Tagalog Kurdî Hausa Português മലയാളം తెలుగు Kiswahili தமிழ் မြန်မာ ไทย Deutsch پښتو অসমীয়া Shqip Nederlands ગુજરાતી Кыргызча नेपाली Lietuvių دری Српски тоҷикӣ Kinyarwanda Magyar Čeština Moore Malagasy Oromoo ಕನ್ನಡ Wolof Azərbaycan O‘zbek Українська ქართული Македонски ភាសាខ្មែរ Bambara ਪੰਜਾਬੀ मराठी Kirundi Bahasa Melayuالشرح
ئهبو مووسایێ ئەشعەری (خودێ ژێ ڕازی بیت) بهحس ل وێ چهندێ دكهت كو پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) ئهو هنارته یهمهنێ، ڤێجا ئهبو مووسای پرسیارا هندهك ڤهخوارنان ژ وی كر كو ل وێرێ دهێنه چێكرن، كا ئهرێ ئهڤ ڤهخوارنه د حهلالن یان ژی د حهرامن، ئینا پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) داخواز ژ ئهبو مووسای كر بۆ وی دیاركهت كا ئهو چ ڤهخوارنن و ڕوهنكرنهكێ ل سهر بدهت. ئهبو مووسای ژی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: (بیتع): نهبیزا هنگڤینییه، (مزر) ژی: نهبیزا جههییه. ئینا پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت كو پهیڤێن كۆمكهر ب وی هاتبوونه دان: ((ههر تشتهكێ مرۆڤی سهرخۆش بكهت؛ یێ حهرامه)).فوائد الحديث
نهبیز: ئهو ئاڤه یا خورمه یان هنگڤین یان جهھ و تشتێن وهكی وان دهێنه هاڤێتن بۆ ناڤ، ب ڤێ چهندێ تامهكا خۆش و شرین پهیدا دكهت و دبیت پشتی ڤێ قوناغێ ببیته عهرهق و مرۆڤی سهرخۆش بكهت.
فهرمووده بناخهیهكه ل دۆر حهرامكرنا ههمی جۆرێن سهرخۆشكهران، وهكی عهرهقێ و حهشیشێ (ماددهیێن بێهۆشكهر) و ژ بلی وان.
گرنگییا پرسیاركرنێ بۆ وی تشتێ مرۆڤێ موسلمان پێدڤی دبیتێ.
ئێكهم جار دهمێ عهرهق هاتییه حهرامكرن؛ ل دهمێ كرنا نڤێژێ بوو، ئهگهر ژی ئهڤهبوو هندهك مشهختییان ب سهرخۆشی نڤێژكر و دهمێ قورئان د نڤێژا خۆدا خواندی؛ خواندنا وان ل بهر وان تێكچوو، ژ بهر هندێ خودێ ئهڤ ئایهته ئینا خوار: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى حَتَّى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ} [النساء: 43]، ئانكو: ((ئهى ئهوێن باوهرى ب خودێ ئيناى و دويكهڤتنا پێغهمبهرێ وى كرى، دهمێ هوين د سهرخۆش؛ هوين نێزيكى نڤێژێ نهبن دا بزانن كانێ هوين چ دبێژن)). گازیكهرێ پێغهمبهری ژی (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گازی دكر و دگۆت: بلا كهسێ سهرخۆش نێزیكی نڤێژێ نهبیت. پاشی خودێ ب ڤێ گۆتنا خۆ ب ڕههایی و ئێكجاری عهرهق حهرامكر: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ 90 إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ} [المائدة: 90، 91]، ئانكو: ((گهلى ئهوێن باوهرى ئيناى ههما هندى عهرهقه (ئهو ههر تشتهكه يێ ئهقلى ببهت) و قوماره (ئهڤێ تالع و نهصيب ژى دكهڤیته د بنڤه و ههر تشتهكێ ئێك ژ ئێكى ببهت و پێڤه موژيل ببن و خودێ ژ بير بكهن) و صهنهمێن چكلاندينه (و ئهڤه ئهو بهر بوون يێن بوتپهرێسان ددانان و قوربان ل نك ڤهدكوشتن، وهك مهزنكرن بۆ وان و ههر تشتهكێ بۆ پهرستنێ بهێته دانان) و تالع زانينا ب ڕێكا تيركێشانێیه؛ ئهڤه ههمى گونههه و شهيتان ل بهر مرۆڤان شرين دكهت، ڤێجا هوين خۆ ژ ڤان گونههان بدهنه پاش؛ دا بهلكى هوين ب چوونا بهحهشتێ سهركهڤن * ههما شهيتانى ب شرينكرنا گونههان ل بهر ههوه دڤێت نهيارهتییێ و كهربێ بێخيته ناڤبهرا ههوه، ب ڕێكا عهرهقێ و قومارێ و بهرێ ههوه ژ بيرئينانا خودێ و نڤێژێ بدهته پاش ژ بهر وێ سهرخۆشییا د ڤهخوارنا عهرهقێدا ههى و وێ مژويلاهییا د كرنا قومارێدا ههى، ڤێجا هوين وێ چهندێ بهس بكهن و دهستان ژێ بهردهن)).
مسوگهر خودێ عهرهق حهرام كر، ژ بهر وان زیان و خرابییێن مهزن یێن ژ وێ پهیدا دبن.
ئهگهرێ حهرامكرنا عهرهقێ ژی سهرخۆشكرنه، لهوا ئهگهر نهبیز ببیته ئهگهرێ سهرخۆشكرنێ؛ هنگی ئهو ژی یا حهرامه، بهلێ ئهگهر مرۆڤی سهرخۆش نهكهت؛ هنگی ئهو یا حهلاله و چ تێدا نینه.