Sẽn suud fãa yaa haraam

Sẽn suud fãa yaa haraam

Yii a Abɩɩ Bʋrda nengẽ, tɩ yii a baaba nengẽ, a Abɩɩ Muusa Al-ašʿariy nengẽ (Wẽnd yard be a yĩnga) a yeelame: Tɩ ad Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) a tʋms-a lame n tʋg Yamane, t'a sok-a bõn-yũudi b sẽn maan beenẽ, la a yeelre: yaa bõe? T'a yeele yaa: « Al-bit'ʋ la Al-mizr», la b soka a Abɩɩ Bʋrda Bit'ʋ yaa bõe? La a yeelre: yaa sɩɩd kõgb, la Mizr yaa sa'ɩɩr ki kõgb», tɩ Nabiyaamã yeele: «Sẽn suud fãa yaa haraam» a Al-Bʋhaariy n togs-a. La a Muslim togsa hadiisã la a gom-bilã, a yeelame: Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) tʋma maam la a Mu'aaz n tʋg Yamane, tɩ mam yeele: Wẽnd Tẽn-tʋʋmã! Ad bõn-yũudi la b maan tõnd tẽngẽ wã, tɩ b boond-a tɩ Al-mizar la yaa sa'ɩɩr ki la b maan ne yẽ, la bõn-yũudi a to n be tɩ b boond-a tɩ Al-bit'ʋ, sẽn yit sɩɩdẽ, t'a yeele: «Sẽn suud fãa yaa haraam». La togsg a to n be a Muslim nengẽ:« t'a yeele: bũmb fãa sẽn su n yi Pʋʋsgã yẽ yaa haraam». La toagsg a to pʋgẽ: «Wẽnd Tẽn-tʋʋmã rag n yɩɩme tɩ Wẽnd lok-a-la gom-tigimdi minim, t'a yeele: a gɩdgame n yi bõn-suudi fãa, sẽn su tɩ f ka tõe n pʋʋse».

[Naṣʋn Ṣahɩɩhʋn (Gom-sikdem sẽn manege)] [رواه البخاري ومسلم]

الشرح

A Abʋʋ Muusa Al-ašʿariy kõta kibare (Wẽnd yard be a yĩnga), tɩ Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) tʋm-a lame n tʋg Yamane, tɩ yẽ sok-a bõn-yũudi b sẽn maand Yamane, t'a yaa haraam bɩɩ? Tɩ Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sok-a a sẽn yaa to-to. T'a Abʋʋ Muusa Al-ašʿariy (Wẽnd yard be a yĩnga) a yeele: ad b boond-a lame tɩ Al-bit'ʋ, sẽn yaa sɩɩd kõgbo, la Al-mizr sẽn yaa sa'ɩɩr ki kõgbo. Tɩ Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) yeele, la a rɑ yɩɩme tɩ Wẽnd kõ-ɑ-lɑ goam-koees sẽn tigime bãngre: «Sẽn suud fãa yaa haraam».

فوائد الحديث

An-nabɩɩz, ( kõgbã): yẽ la koom ning b sẽn põnegd tamarʋ wã maa sɩɩdã maa sa'ɩɩr ki wã ɑ pʋgẽ la sẽn wõnd rẽnda; t'a rɩk a noorã la a noomã, la ɑ tõoeme n wa lebg rãam, n lebg bũmb sẽn suudi.

Hadiisã, a yaa zeng-raoog n wilgd tɩ yεl nins sẽn suudã fãa yaa haraam, wala rãam la dorg la sẽn wõnd rẽnda.

Wilgdame tɩ sõmbame tɩ b sok n bãng bũmb ning lɩslaam sẽn tar tʋlsem ne wã.

Rãamã rẽenem b sẽn na n gɩdg-a wã, yaa Pʋʋsga wakat sasa, wakat ning sahaabsã sãndã sẽn wa n karem b Pʋʋsgã pʋgẽ, n tudg wʋsg b karengẽ wã, tɩ Wẽnd koεεgã sik n yeele: {Yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde, ra-y pẽneg-y Pʋʋsgã, tɩ yãmb yaa sẽn su ye, halɩ tɩ y wa mi y sẽn yet bũmb ningã} [An-Nisaa: 43], tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋm (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) tʋm mõondã t'a boond n togsdẽ tɩ: ned sẽn su fãa ra pẽneg Pʋʋsgã ye. Rẽ poorẽ, Wẽnd gɩdg a yũubã zãnga, ne A koεεg sẽn yeele: {Yãmb a sɩd-kõtbã! Ad rãamã la tεntεεgã la rʋb-kugã la tẽn-kugã, yaa rẽgd sẽn yaa a Sʋɩtãan tʋʋma, bɩ y zãag-ba, sãnde y na tɩlge.90, Ad a Sʋɩtãan tʋllame n na n kẽes beem la gẽeg yãmb sʋka, rãamã la tεntεεgã pʋgẽ, la a gɩd yãmb n yi Wẽnd yʋʋrã tẽegre la Pʋʋsgã, la rẽ yĩnga yãmb nɑ n basame bɩɩ?) [Al-Maa'ɩda: 90,91].

Wẽnde (A Naam yɩ wagell n zẽke), A gɩdga rãamã yũubu, ne a sẽn gũbg yεl sẽn yaa sãang wʋsgo.

Yellã bilã gɩdgrã pʋgẽ yaa suubã sẽn wat n be beenẽ; rẽnd bõn-kõgdɩ wã b sã n wa sɩf-a t'a suudame yẽ lebgda haraam, la a sã n ket n ka suuda, rẽnd sakdame tɩ b yũ-a.