فوائد الحديث

شەراب -نەبیز-: بریتییە لەو ئاوەی کە خورما یان هەنگوین یان جۆ و هاوشێوەکانی تێدەکرێت؛ بەمەیش تام و چێژێکی شیرینی لێوەردەگرێت، و لەوانەیە دواتر بترشێت و ببێتە بێهۆشكەر.

فەرموودەکە بنچینەیەكە بۆ حەرامکردنی هەموو جۆرە بێهۆشكەرێك وەک مەی و حەشیش و جگە لەوانەیش.

گرنگی پرسیارکردن دەربارەی ئەوەی موسڵمان پێویستی پێیەتی.

یەکەم جار کە مەی حەرام کرا لە ساتی هاتنی كاتی نوێژدا بوو، کاتێک یەكێك لە موهاجیرەكان نوێژی دەکرد، و لە نوێژەکەیدا قورئانی دەخوێند؛ خوێندنەوەکەی لێ تێکەڵ دەبوو، بۆیە ئەم ئایەتە دابەزی: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى حَتَّى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ﴾ [النساء: 43] واتە: {ئه‌ی ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه‌، کاتێک ئێوه‌ بێهۆشن (سه‌رخۆشن) نزیکی نوێژ مه‌که‌ونه‌وه‌ هه‌تا ده‌زانن که‌ چی ده‌ڵێن}. بانگبێژی پێغەمبەری خودا (صلی الله علیه وسلم) بانگی دەکرد: با کەسی بێهۆش نزیکی نوێژ نەبێتەوە. پاشان الله بە شێوەیەکی ڕەها حەرامی کرد؛ كاتێك فەرمووی: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (90) إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ (91)﴾ [المائدة: 90،91] واتە: {ئه‌ی ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه‌، بێگومان مه‌ی و قومار و بتەکان و فاڵگرتنه‌وه‌ به‌ تیر، پیسن و له‌ کرده‌وه‌ی شه‌یتانن، که‌واته‌ خۆتانی لێ بپارێزن بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رکه‌وتوو بن (90) به‌ڕاستی شه‌یتان ده‌یه‌وێت به‌هۆی مه‌ی و قوماره‌وه‌ دوژمنایه‌تی و ڕق و کینه‌ بخاته‌ نێوانتانه‌وه‌ و ڕێگریتان لێ بکات له‌ یادی خوا و له‌ نوێژکردن، ئایا ئێوه‌ واز دێنن؟ (91)}.

خواى گەورە مەی (ئارەقی) حەرامکرد چونکە زیان وخراپەى زۆر وگەورەی لەخۆگرتووە.

وانە وەرگرتن لە حەرامبوونی مەی دا ئەوەیە سیفەتی سەرخۆشکردنی تێدایە؛ جا ئەگەر شەرابەکە سیفەتی بێهۆشكردنی هەبوو ئەوا حەرامە، و ئەگەر سیفەتی بێهۆشكردنی نەبوو ئەوا ڕێگەپێدراوە.