الشرح

Müminlerin Emiri Ömer b. Hattâb -radıyallahu anh- sahabelerden -radıyallahu anhum- bir grupla birlikte mecliste bulunuyordu ve onlara şöyle dedi: Sizden hanginiz Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in fitnelerden bahsettiğini işitti? Onlardan bazıları şöyle dedi: Onun imtihanlardan bahsettiğini duyduk. Ömer -radıyallahu anh- şöyle dedi: Belki de bir insanın kendi ailesinde, karısı ve çocukları arasında, onlara olan aşırı sevgisi, onları esirgeme ve onlarla meşgul olup birçok iyiliği ihmal etmesi veya haklarını yerine getirme, onları terbiye etme ve eğitme konusunda ihmalkârlığı nedeniyle yaşadığı imtihanı kastediyorsunuzdur. Aynı şekilde, bir insanın komşusu ve benzeri kişiler arasında yaşadığı imtihanı da kastediyorsunuzdur. Belki de bunu kastediyorsunuzdur. Onlar: Evet dediler. O da dedi ki: Bunlar hesap vermeyi gerektiren imtihanlardır ve bunların arasında namaz, oruç ve sadaka gibi iyi ameller işlenerek kefareti ödenecek günahlar da vardır. Fakat sizden hanginiz Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in büyüklükleri ve yaygınlıkları nedeniyle insanları deniz dalgaları gibi sarsan genel fitnelerden (imtihanlardan) bahsettiğini işitti? İnsanlar sessiz kaldılar, bunun üzerine Huzeyfe b. el-Yemân -radıyallahu anhuma- şöyle dedi: "Ben onu duydum." Ömer -radıyallahu anh- sevinerek ona şöyle dedi: Allah, babanı senin gibi birini dünyaya getirdiği için mükâfatlandırsın; konuş! Huzeyfe dedi ki: Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: Fitneler (imtihanlar ve sıkıntılar) ortaya çıkar ve tıpkı üzerinde uyuyan kişinin vücudunun yan tarafına yapışan bir hasır gibi, insanın kalbinin bir tarafına yapışır. Kalp, ona yapışan fitnelerin yoğunluğundan etkilenir. Bu fitneler tekrar tekrar, birbiri ardına gelir. Bu yüzden, onun girdiği, sevdiği ve karıştığı herhangi bir kalbin içinde, içeceğin birbirine karıştığı ve girdiği gibi, (fitne sebebiyle kalpte) kara bir leke belirir ve onu (fitneyi) reddeden her kalpte beyaz bir leke oluşur. Kalpler iki tür olana kadar bu böyle devam eder. Beyaz kalp, iman bağını tutmadaki gücü ve kusurlardan uzak oluşu nedeniyle, fitneler ona yapışmadığı ve onu etkilemediği için, tıpkı hiçbir şeyin yapışmadığı pürüzsüz parlak taş gibi Allah'ın huzuruna çıkana kadar hiçbir fitne ona zarar veremez. Diğer kalp ise, denemelerden dolayı rengi kararmış, devrilmiş veya eğilmiş, içinde su kalmayan bir sürahi gibi bir kalptir. Benzer şekilde, bu kalp iyiliği veya bilgeliği barındıramaz, doğruyu tanımaz, yanlışı da reddetmez, yalnızca hevasının sevdiği ve arzuladığı şeyleri kabul eder. Huzeyfe, Ömer'e şöyle dedi: Bu fitnelerin hiçbiri senin ömrün boyunca gerçekleşmeyecek ve seninle onların arasında kırılmak üzere olan kapalı bir kapı var. Ömer dedi ki: Kırılacak mı? Açılırsa belki tekrar kapanır. Huzeyfe dedi ki: Hayır, aksine kırılacak ve o kapı, öldürülecek veya ölecek olan bir insandır. Bahsettiğim şey, doğrulanmış ve sahih bir rivayettir. Bu, kitap ehlinin kutsal kitaplarından veya aksini düşünen birinin görüşünden değil, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- hadisinden gelmektedir.