n y'aw bàli min na aw y'aw yɔrɔ janya o la, ni n y'aw yamaruya ka min kɛ a ye o kɛ aw se damayira la

n y'aw bàli min na aw y'aw yɔrɔ janya o la, ni n y'aw yamaruya ka min kɛ a ye o kɛ aw se damayira la

A minɛna abu hureyirata la sɔkuru den abudurahamani Ala diɲɛna a ma a ko: ne y'a mɛ kira da nɛɛma ni kisi b'a ye a ko: << n y'aw bàli min na aw y'aw yɔrɔ janya o la, ni n y'aw yamaruya ka min kɛ a ye o kɛ aw se damayira la i k'a dɔn mànton minnu tɛmɛna ka kɔn aw ɲɛ olu halakira ɲininkali caya de nɔfɛ, an'u ka Nabiɲumanw fɔkɔɲɔgɔnyali>>.

[صحيح] [رواه البخاري ومسلم]

الشرح

Kira y'a bange an ye nɛɛma ni kisi b'a ye k'a fɔ n'a y'an bàli ko min la o yɔrɔmanjanyali diyagoyara bɛɛ kan, n'a y'an yamaruya ko dɔ la an kan ka dɔ kɛ o la an se damayira la. O kɔfɛ a y'an ladi yaasa an ka na kɛ i n'a fɔ mànton tɛmɛnen dɔw, tuma min u ye ɲininkali gan u ka Nabiɲumanw kɔ k'u fɔkɔɲɔgɔnya Ala y'u ɲankata ni halaki nɔɔniyw ye, a ka kan an ka na k'olu ɲɔgɔn ye yaasa an fana ka na u ka halaki ɲɔgɔn sɔrɔ.

فوائد الحديث

Hadisa n ye waajibikow bakurubasariya walawala ye yamaruyakow kɛli la ani ka yɔrɔmajanya bàlikow la.

Bàlili n ma nɔgɔya don haramudenkelen kɛli la, wa yamaruya gulonen se hakɛ de la; k'a d'a kan se bɛ bɛɛ ye ka ko to, n ka Waleyali o sɛmɛnen Waleyali se de la.

Bàlili ka bɔ ɲininkali caman ma, dɔnnibagaw ye ɲininkali tila ka taa sìgiyɔrɔma fila: a fɔlɔ: min kɛra dɔnniyaɲini sira fɛ màgo bɛ jɔ min na, o yamaruyalen wa o nɔɔniya dɔ ye sahabaw ka ɲininkali ye, a filanan: min kɛra gɛlɛya ni dɛsɛɲini kama, bàlili kɛra o de la.

Ni mànton n lasɔmili u ka Nabiɲuman fɔkɔɲɔgɔnya la, i n'a fɔ a ye mànton tɛmɛnenw sɔrɔ cogoya min.

Bàliko bɛ tàli kɛ caman ni dɔgɔmanin na; ka d'a kan yɔrɔmajanya tɛ kɛ fo n'a kɛra ka bɔ fɛn caman ni a fitini bɛɛ ma, misali la: a y'an bàli gɔrɔkɔnafolo dunni ma o bɛ tàli kɛ a caman ni a dɔgɔmani bɛɛ la.

Sababu dɔ toli min bɛ mɔgɔ lasee haramu ma; k'a d'a kan o de ye yɔrɔmajanya ye.

A ma kan mɔgɔ ye k'a fɔ n'a ye kira ka yamaruyakan mɛ kisi b'a ye: yali diyagoya do wali a kanunen, a kan ka teliya de a kɛli la; k'a d'a ka kumakan kan: << aw y'a kɛ aw se damayira la>>.

Ɲininkali caya ye halakili sababu dɔ ye, kumatɛ kɔɲɛw kunkan min tɛ sɛ ka dɔn i n'a fɔ ko dogolenw masalaw, ani lahara jɔ don lahalaya, ka na ɲininkali caya o kunkan nɔ tɛ i bɛ halaki, wa i bɛ kɛ dantɛmɛla ye.

التصنيفات

Pre-Islamic Prophets and Messengers, peace be upon them