چونكی ئه‌ز ب خودێ كه‌مه‌ ئه‌گه‌ر خودێ ب ڕێكا ته‌ زه‌لامه‌كێ ب تنێ ب هیدایه‌ت بینیت؛ بۆ ته‌ باشتره‌ ژ هندێ كو حێشترێن سۆر (كو گرانترین مالێ عه‌ره‌بان بوو) بۆ…

چونكی ئه‌ز ب خودێ كه‌مه‌ ئه‌گه‌ر خودێ ب ڕێكا ته‌ زه‌لامه‌كێ ب تنێ ب هیدایه‌ت بینیت؛ بۆ ته‌ باشتره‌ ژ هندێ كو حێشترێن سۆر (كو گرانترین مالێ عه‌ره‌بان بوو) بۆ ته‌‌بن

سه‌هلێ كوڕێ سه‌عدی (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ل ڕۆژا خه‌یبه‌رێ گۆت: «سوباهی ئه‌ز دێ ڤی ئالایی كه‌مه‌ د ده‌ستێ‌ زه‌لامه‌كیدا كو خودێ دێ وی جهێ د چیتێ ل سه‌ر ده‌ستێ وی ڤه‌كه‌ت، ئه‌و حه‌ز ژ خودێ و پێغه‌مبه‌ری دكه‌ت و خودێ و پێغه‌مبه‌ر ژی حه‌ز ژ وی دكه‌ن». گۆت: خه‌لكی هه‌می شه‌ڤا خۆ ب وێ چه‌ندێڤه‌ بره‌ سه‌ری كا دێ ئالا ب كێ هێته‌ دان، ده‌مێ بوویه‌ سپێده؛‌ چوونه‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و هه‌مییان هیڤی دكر كو ئالا ب وی بهێته‌ دان، ئینا (پێغه‌مبه‌ری صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: «عه‌لییێ كوڕێ ئه‌بو طالبی ل كیڤه‌یه‌‌؟» گۆتن: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌و یێ نه‌ساخه‌ و چاڤێن وی دئێشن، گۆت: «كه‌سه‌كی فڕێكه‌نه‌ ب دویڤ ویڕا»، ئینا ئه‌و هاته‌ ئینان و پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) تفا خۆ ل چاڤێن وی دا و دوعا بۆ كرن، چاڤێن وی چێبوون دا بێژی چ ئێش لێ نه‌بوون، ئینا ئالا دا ده‌ستێ وی. عه‌لی گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ ئه‌ز دێ شه‌ڕی د گه‌ل كه‌م هه‌تا وه‌كی مه‌ لێ بهێن (ببنه‌ موسلمان)؟ گۆت: «ل سه‌ر ‌خۆ هه‌ڕه‌ هه‌تا دگه‌هییه‌ ده‌ڤ وان، پاشی وان بۆ ئیسلامێ گازی بكه‌ و ئه‌و مافێ خودێ ل سه‌ر وان هه‌ی و ل سه‌ر وان فه‌ڕز كری بۆ وان ڕوهن بكه‌، چونكی ئه‌ز ب خودێ كه‌مه‌ ئه‌گه‌ر خودێ ب ڕێكا ته‌ زه‌لامه‌كێ ب تنێ ب هیدایه‌ت بینیت؛ بۆ ته‌ باشتره‌ ژ هندێ كو حێشترێن سۆر (كو گرانترین مالێ عه‌ره‌بان بوو) بۆ ته‌‌بن».

[صحيح] [متفق عليه]

الشرح

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆته‌ صه‌حابییان كو سوباهی دێ موسلمان ب سه‌ر جوهییێن خه‌یبه‌رێ ب سه‌ركه‌ڤن و ئه‌و سه‌ركه‌ڤتن دێ ل سه‌ر ده‌ستێ زه‌لامه‌كی بیت كو دێ ئالا پێ هێته‌ دان، كو ئه‌و ئالایه‌ یێ له‌شكه‌ر وه‌ك نیشانه‌ك هه‌لدگریت. ئه‌و زه‌لامێ ئالایی هه‌لدگریت ژ سالۆخه‌تێن وی ئه‌ڤه‌یه‌‌ كو حه‌ز ژ خودێ و پێغه‌مبه‌ری دكه‌ت، خودێ و پێغه‌مبه‌ر ژی حه‌ز ژ وی دكه‌ن. صه‌حابییان هه‌می شه‌ڤا خۆ ب ئاخڤتنێ ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ بره‌ سه‌ری كا ئه‌ڤ ئالایه‌ دێ ب كێ هێته‌ دان؟ ئه‌ڤه‌ ژی وه‌ك حه‌زه‌ك ل ده‌ڤ وان بۆ ب ده‌ستڤه‌ئینانا ڤی قه‌در و بها و شه‌ره‌فا مه‌زن. ده‌مێ بوویه‌ سپێده‌، هه‌می چوونه‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و هیڤی دكر ئه‌و بن یێن ڤێ شه‌ره‌فا مه‌زن دبه‌ن. ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) پرسیارا عه‌لییێ كوڕێ ئه‌بو طالبی (خودێ ژێ ڕازی بیت) كر. گۆتنێ: ئه‌و یێ نه‌ساخه‌ و چاڤێن وی دئێشن. ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كه‌سه‌ك فرێكره‌ ب دویڤڕا، پاشی ئه‌و ئینا، پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ژی هنده‌ك ژ تفا خۆ یا پیرۆز كره‌ د چاڤێن عه‌لیدا و دوعا بۆ كرن، ئینا چاڤێن وی چێبوون، دا بێژی چ ئێش تێدا نه‌بوون و ئالا دا ده‌ستێ وی و فه‌رمان لێ كر كو هێدی هێدی بچیته‌ نێزیكی كه‌لها دوژمنی و گازی وان بكه‌ت بۆ ئیسلامێ، ئه‌گه‌ر قه‌بویل كر؛ دێ فه‌ڕزێن ئایینی بۆ وان ڕوهن كه‌ت. پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) قه‌در و بها و خێرا گازییا بۆ ده‌ڤ خودێ بۆ عه‌لی ڕوهن كر و كو ئه‌گه‌ر گازیكار ببیته‌ ئه‌گه‌رێ هیدایه‌تا كه‌سه‌كێ ب تنێ، ئه‌ڤه‌ بۆ وی باشتره‌ ژ هندێ كو حێشترێن سۆر ب وی بهێنه‌ دان، ئه‌و حێشترێن كو گرانبهاترین مال بوون ل ده‌ڤ عه‌ره‌بان، ڤێجا چ ئه‌ڤ كه‌سه‌ وان حێشتران بۆ خۆ ڕاكه‌ت یان بكه‌ته‌ خێر و صه‌ده‌قه‌.

فوائد الحديث

قه‌در و بهایێ عه‌لییێ كوڕێ ئه‌بو طالبی (خودێ ژێ ڕازی بیت)، و شاهده‌یییا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بۆ وی كو ئه‌و حه‌ز ژ خودێ و پێغه‌مبه‌ری دكه‌ت و خودێ و پێغه‌مبه‌ر ژی حه‌ز ژ وی دكه‌ن.

ڕژدبوونا صه‌حابییان ل سه‌ر كارێ خێرێ و هه‌ڤڕكیكرنا وان ل سه‌ر وێ چه‌ندێ.

دروستییا به‌رچاڤ وه‌رگرتنا تۆره‌ و ئادابان ل ده‌مێ شه‌ڕی و هێلانا زێده‌گاڤیكرنێ و ده‌نگێن بێزاركه‌ر یێن چ پێدڤی پێ نینه‌.

ژ نیشانێن پێغه‌مبه‌رینییا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن)؛ ده‌نگوباسدانا وییه‌ ب سه‌ركه‌ڤتنێ ل سه‌ر جوهییان و ساخكرنا چاڤێن عه‌لییه‌ ل سه‌ر ده‌ستێن وی ب ده‌ستویرییا خودێ.

مه‌ره‌م و ئارمانجا ژ هه‌مییان مه‌زنتر ژ جیهادێ؛ هاتنا خه‌لكییه‌ بۆ ناڤ ئیسلامێ.

گازییا بۆ ڕێكا خودێ دڤێت ب ڕێزبه‌ندی و پێنگاڤ پێنگاڤ بیت؛ ده‌ستپێكێ دێ داخواز ژ كافری هێته‌ كرن بهێتە د ناڤ ئیسلامێدا ب گۆتنا هه‌ردوو شاهده‌یان، پاشی فه‌رمان ب فه‌ڕزێن ئایینی لێ دهێته‌ كرن.

قه‌در و بها و خێرا گازیكرنا خه‌لكی بۆ ئیسلامێ و خێرا وێ بۆ گازیكه‌ری و بۆ ئه‌وێ هاتییه‌ گازیكرن، ڤێجا ئەوێ هاتییە گازیکرن دبیت بهێتە سەر ڕێکا ڕاست و گازیکەر ژی دێ بیتە خودانێ خێرەکا مەزن.

التصنيفات

Spiritual and Physical Therapy, Merits of the Companions, Prophet's Battles and Expeditions