((بلا زه‌لام به‌رێ خۆ نه‌ده‌ته‌ عه‌وره‌تێ زه‌لامی و بلا ژن به‌رێ خۆ نه‌ده‌ته‌ عه‌وره‌تێ ژنێ

((بلا زه‌لام به‌رێ خۆ نه‌ده‌ته‌ عه‌وره‌تێ زه‌لامی و بلا ژن به‌رێ خۆ نه‌ده‌ته‌ عه‌وره‌تێ ژنێ

ئه‌بو سه‌عیدێ خودری (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((بلا زه‌لام به‌رێ خۆ نه‌ده‌ته‌ عه‌وره‌تێ زه‌لامی و بلا ژن به‌رێ خۆ نه‌ده‌ته‌ عه‌وره‌تێ ژنێ، بلا زه‌لام د گه‌ل زه‌لامی د بن ئێك جلكدا نه‌بیت و بلا ژن د گه‌ل ژنێ د بن ئێك جلكدا نه‌بیت)).

[صحيح] [رواه مسلم]

الشرح

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) پاشڤه‌برن كر كو زه‌لام به‌رێ خۆ بده‌ته‌ عه‌وره‌تێ زه‌لامی، یان ژن به‌رێ خۆ بده‌ته‌ عه‌وره‌تێ ژنێ. عه‌وره‌ت ئه‌و جهه‌ یێ مرۆڤ شه‌رم دكه‌ت ئه‌گه‌ر دیار بیت، و عه‌وره‌تێ زه‌لامی د ناڤبه‌را ناڤكا وی و هه‌ردوو چۆكان دایه‌‌، و ژن هه‌می عه‌وره‌ته‌ به‌رامبه‌ر زه‌لامێن بیانی‌، به‌لێ به‌رامبه‌ر ژن و مه‌حره‌مێن خۆ؛ ئه‌و تشتێن ب گشتی ل ده‌مێ كارێ مالێ دیار دبن دروسته بۆ وان ژی دیاركه‌ت. هه‌روه‌سا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) پاشڤه‌برن كر كو دوو زه‌لام د بن ئێك جلك یان ئێك نڤین و به‌ته‌نییێدا بێی چ جلك ل به‌ر وان، یان دوو ژن د بن ئێك جلك یان ئێك نڤین و به‌ته‌نییێدا بن بێی چ جلك ل به‌ر وان، چونكی دبیت ئه‌ڤه‌ ببیته‌ ئه‌گه‌رێ هندێ ده‌ستێ وان ب عه‌وره‌تێ ئێكودوو بكه‌ڤیت و ده‌ستلێدانا ل عه‌وره‌تی ژی وه‌كی به‌رێخۆدانا وی كاره‌كه‌ پاشڤه‌برن ژێ هاتییه‌ كرن و نه‌یێ دروسته‌، به‌لكی پاشڤه‌برنا ژ وی هێشتا پترە ژی، چونكی ئه‌و دبیته‌ ئه‌گه‌رێ په‌یدابوونا زیان و خرابییێن مه‌زنتر.

فوائد الحديث

حه‌رامبوونا به‌رێخۆدانا عه‌وره‌تان، ژ بلی ژن و مێران.

ڕژدییا ئیسلامێ ل سه‌ر پاقژبوونا جڤاكی و گرتنا وان هه‌می ڕێكێن مرۆڤی به‌ره‌ڤ كارێ خراب و زینایێڤه‌ دبه‌ن.

دروسته‌ به‌رێخۆدان بۆ عه‌وره‌تی بهێته‌ كرن ئه‌گه‌ر پێدڤی ب ڤێ چه‌ندێ هه‌بیت، وه‌كی بۆ چاره‌سه‌رییا پزیشكی و نه‌خۆشییان، ب مه‌رجه‌كی ئه‌ڤه‌ بێی شه‌هوه‌ت بیت.

فه‌رمان ل موسلمانی هاتییه‌ كرن ئه‌و عه‌وره‌تێ خۆ ڤه‌شێریت و چاڤێن خۆ ژ به‌رێخۆدانا عه‌وره‌تێ خه‌لكی ژی بگریت.

ئه‌ڤ پاشڤه‌برنه‌ ب تایبه‌تی بۆ زه‌لامان د گه‌ل زه‌لامان و ژنان د گه‌ل ژنان هاتییه‌ كرن؛ چونكی ئه‌ڤ چه‌نده‌ د ناڤ واندا زویتر په‌یدا دبیت و زێده‌تر د ناڤ ئێكدا عه‌وره‌تێ وان دیار دبیت.

التصنيفات

Blameworthy Morals, Manners of Dressing