فوائد الحديث

सेहरी फज्रको अजानभन्दा अलिकति अगाडि खानु उत्तम हुन्छ। किनभने ढिलो गरेर खाँदा शरीरलाई त्यसबाट बढी लाभ हुन्छ र दिनभरि उपवास गर्दा अझ बढी उपयोगी हुन्छ।

यस हदीसबाट प्रस्ट हुन्छ कि सहाबाहरू (रसूलका साथीहरू) नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) सँगै बस्न अत्यन्तै उत्सुक रहन्थे, ताकि उनीहरू उहाँबाट ज्ञान सिक्न सकून्।

नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आफ्ना साथीहरूसंग उत्कृष्ट व्यवहार गर्नुहुन्थ्यो र उनीहरूसँगै खाना खानुहुन्थ्यो।

इम्साक (खान-पिउन बाट रोकिनु) को समय भनेको फज्रको समय हो।

"अजान र सहरीको बीचमा कति समयको फरक थियो?" भन्नुको वास्तविक मतलब सहरी खाने काम सकिएदेखि नमाज सुरु (इकामाह) हुन्जेलको बीचको समय हो। यो कुरा अर्को हदीसबाट स्पष्ट हुन्छ, जहाँ भनिएको छ: "सहरी खान बन्द गरेको र नमाज सुरु गरेको बीचमा कति समय थियो।" यसरी एउटा हदीसले अर्को हदीसको अर्थ स्पष्ट पार्छ।

मुहल्लबले भनेका छन्: "यसमा शारीरिक कार्यहरूद्वारा समयको अनुमान गर्ने कुरा छ। अरबहरू (सामान्यतया) कार्यहरूद्वारा नै समयको अनुमान गर्दथे, जस्तै उनीहरूको भनाइ: 'एउटा बाख्री दुहुने समय बराबर' वा 'एउटा ऊँट बली दिने (काट्ने) समय बराबर'। तर जैद बिन साबित (रदियल्लाहु अन्हु) ले त्यसलाई छोडेर कुरआन पठनद्वारा समयको अनुमान गर्नुभयो। यो यस कुराको संकेत हो कि त्यो समय कुरआन तिलावत (पाठ) को माध्यमबाट उपासना गर्ने समय थियो। यदि उनीहरूले कुनै कार्य बिना नै समयको अनुमान गर्ने भए, उनले सायद भन्थे होलान्: 'एक दर्जा बराबर' वा 'एक घण्टाको पाँचौ भागको एक तिहाइ बराबर'।"

इब्ने अबु जमरा भन्छन्: नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आफ्नो उम्मतका लागि कुन कुरा सजिलो छ भनी हेर्नुहुन्थ्यो र त्यही गर्नुहुन्थ्यो। किनभने यदि उहाँले सेहरी खानुभएन भने उहाँको अनुसरण गर्ने मानिसहरूले पनि सेहरी नखाएर समस्यामा पर्ने थिए। त्यसैगरी, यदि उहाँले मध्यरातमा सेहरी गर्नुभएको भए, निद्राले घेरिएका मानिसहरूलाई पनि कठिनाइ हुने थियो; किनकि सम्भवतः यसका कारणले गर्दा उनीहरूले फज्रको नमाज छुटाउने थिए वा रातभर जागा बस्नु पर्ने पीडा सहनुपर्थ्यो।