الشرح

ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬੱਦੂ (ਦਿਹਾਤੀ) ਨੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕਿਆਮਤ ਕਦੋਂ ਆਵੇਗੀ? ਆਪ ﷺ ਨੇ ਉਸਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ? ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਲਾਹ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਜੀ ਕਿਸੇ ਦਿਲੀ, ਸਰੀਰਕ ਜਾਂ ਮਾਲੀ ਇਬਾਦਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਬਾਦਤਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸੇ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਮੁਹੱਬਤ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਬੇਸ਼ੱਕ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਉਸੇ ਦਾ ਸਾਥ ਨਸੀਬ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ। ਇਸ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਨਾਲ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਸਹਾਬੀਆਂ (ਸਾਥੀਆਂ) ਨੂੰ ਵੀ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਫੇਰ ਅਨਸ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ, ਅਬੁ-ਬਕਰ ਅਤੇ ਉਮਰ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ) ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਮਿਲੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਮਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਤੀਆਂ ਵਰਗੇ ਨਾ ਵੀ ਹੋਣ।