إعدادات العرض
له تاسو مخکې په خلکو کې یو پاچا و او یو جادوګر یې درلود
له تاسو مخکې په خلکو کې یو پاچا و او یو جادوګر یې درلود
له صهیب رضي الله عنه څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي: "له تاسو مخکې په خلکو کې یو پاچا و او یو جادوګر یې درلود، کله چې جادوګر بوډا شو، نو پاچا ته یې وویل، زه بوډا شوی یم، یو هلک راولېږه چې جادو ورزده کړم، نو پاچا هغه ته یو هلک ورولېږه چې زده کړه ترې وکړي، د هلک په لاره کې یو راهب و، کله به چې په لار تېرېده هغه سره به یې ناسته کوله او خبرې به یې ترې اورېدې تر دې چې ترې اغېزمن شو، نو همداسې به یې کول چې جادوګر ته د تلو پر مهال به له راهب سره کښېناسته، کله به چې جادوګر ته ورغی هغه به وواهه، نو راهب ته یې له جادوګر څخه شکایت وکړ" هغه ورته وویل: کله چې له جادوګر څخه وېرېدې ورته وایه چې کورنۍ اېسار کړی وم، او که له کور څخه دې وېره درلوده ورته وایه چې جادوګر اېسار کړی وم'" په همدې حال کې ګوري چې یوه ورځ یو لوی ځناور خلک اېسار کړي او ترې تېرېدلای نه شي، نو ویې ویل: نن به پوه شم چې جادوګر په حقه دی که راهب؟ نو یوه تېږه یې راواخېسته، او ویې ویل"ای الله، که د راهب لاره تاسو ته د جادوګر په پرتله خوښه وي." نو دا څاروی ووژنه، ترڅو خلک تېر شي، بیا یې وویشت تر دې چې ووژل شو او خلک تېر شول، بیا راهب ته ورغی او خبر یې کړ، راهب ورته وویل: ای بچیه، ته نن له ما څخه غوره یې. ستا معامله هغه ځای ته رسېدلې ده چې زه یې ګورم او دا چې ته به ازمایل کېږې، نو که وازمایل شوې زما په اړه هېچا ته مه وایه، پدې وخت کې به هلک ړانده او برګي ناروغان رغول او د هر ډول ناروغیو درملنه به یې کوله، بیا د پاچا یو درباري و چې ړوند شوی و هغه خبر شو او ډېرې ډالۍ ورته راوړې، ویې ویل: که ته ما روغ کړې نو څه چې دلته دي ټول ستا دي" هغه وویل: "زه هېچا ته شفا نه ورکوم؛ یوازې الله شفا ورکوونکی دی، که ته په الله ایمان راوړې، زه به له الله څخه سوال وکړم نو هغه به تا روغ کړي." هغه په الله ایمان راوړ، او الله روغ کړ، بیا هغه پاچا ته لاړ او له هغه سره د پخوا په څېر کښېناست، پا چا ترې وپوښتل: "چا دې دید بېرته درکړ؟" هغه ځواب ورکړ: زما رب، هغه وویل: آیا ته له ما پرته بل رب لرې؟ هغه وویل: زما رب او ستا رب الله دی، هغه راونیوه شکنجه یې کړ تر دې چې د هلک په اړه یې خبر کړ، هلک راوستل شو، پاچا ورته وویل: ای بچیه، ستا جادو دومره حد ته رسیدلی چې ته ړوند او برګی ناروغ رغولی شې، او داسې او داسې کارونه کوې، هغه وویل: زه هیڅوک نه شم رغولی، دا الله دی چې شفا ورکوي، نو هغه یې دومره شکنجه کړ تر دې چې راهب یې وروښود، راهب راوستل شو او ورته وویل شو چې: "له ایمان څخه واوړه." هغه انکار وکړ، پاچا آره راوغوښته او د هغه په سر یې کېښوده او هغه یې دوه ټوټې کړ، تر دې چې دواړه ټوټې په ځمکه ولویدې، بیا د پاچا ملګری راوستل شو او ورته وویل شول: "ایمان دې پرېږده." خو هغه انکار وکړ. نو د هغه په سر یې هم اره کېښوده او هغه یې دوه ټوټې کړ تر دې چې دواړه ټوټې پر ځمکه پرېوتې، بیا هلک راوستل شو او ورته وویل شول: "خپل دین دې پرېږده،" خو هغه انکار وکړ، نو هغه یې د خپلو ملګرو یوې ډلې ته وسپاره او ورته یې ویې ویل: "هغه فلاني غره ته یې وخېژوئ، نو کله چې ته د غره څوکې ته ورسېدې، که له خپل دین څخه یې لاس واخېست ښه ده؛ که نه نو ښکته یې وغورځوئ" دوی له ځان سره بوته او غره ته وختل، هلک وویل: "ای الله! څنګه چې غواړې له دوی مې وساته؟" نو غر ولړځېد او دوی ترې کولي شول، هلک بېرته پاچا ته راغی، پاچا وویل: ستا ملګرو څه وکړل؟ هغه وویل: الله تعالی زما لپاره د دوی په وړاندې کافي شو، نو هغه یې د خپلو ملګرو یوې بلې ډلې ته وسپاره او ویې ویل: دا واخلئ په کېښتۍ کې یې سپور کړئ او د سمندر منځ ته یې بوځئ، که له خپل دین څخه یې لاس واخېست ښه ده، که نه نو له کېښتۍ یې وغورځوئ، دوی همداسې وکړل، هلک وویل: ای الله! زما لپاره د دوی په وړاندې کافي شه لکه څنګه چې ته غواړې. نو کېښتۍ پر دوی واوخته او دوی ډوب شول، هلک بېرته پاچا ته راغی، پاچا ورته وویل: "ملګرو دې څه وکړل؟" هغه وویل: "الله تعالی زما لپاره د دوی په وړاندې کافي شو." بیا یې پاچا ته وویل: "ته ما تر هغه وخته نه شې وژلی چې زما خبره ونه منې." پاچا وویل: "کومه خبره؟" هغه وویل: "خلک به په یوه ځای کې راټول کړې، بیا به ما د خرما په یو ډډ ورپورته کړې او زما له ځولۍ به غشی راواخلې او په کمان کې به یې کېږدې او ما به پرې وولې او د وېشتلو پر مهال به ووایي : بسم الله رب الغلام، یعنې د الله په نوم چې د دې هلک رب دی، نو بیا به زه ووژل شم" نو همغه و چې خلک یې په یو ځای کې راټول کړل او هغه یې د ونې د تنې پورې په دار وځړاوه، بیا یې د هغه له چانټې غشی راووېست، په کمان کې یې کېښود او ویې ویل: "د الله په نوم، چې د دې هلک رب دی" بیا یې پرې وویشت، نو غشی یې په تور او سپین کې ولګېده، نو هلک په تور او سپین لاس کېښود او مړ شو، همغه و چې خلکو وویل: موږ د هلک په رب ایمان راوړی، موږ د هلک په رب ایمان راوړی، موږ د هلک په رب ایمان راوړی، نو یو څوک پاچا ته راغی او ورته یې وویل: هغه څه وشول چې تا ترې وېره درلوده، ټولو خلکو ایمان راوړ" نو امر یې وکړ او خندقونه وویستل شول او اور پکې بل کړی شو، او ویې ویل: څوک چې له خپل دین څخه نه اوړېده نو پکې یې وسوځوئ، او یا به ورته ویل کېدل چې ځان وروغورځوه، نو همداسې یې وکړل، تر دې چې یوه ښځه راوستل شو او هغه کوچنی ماشوم ورسره و، نو زړه نازړه شوه چې اور ته ځان وغورځوي کنه، نو ماشوم ورته وویل: ای مورجانې صبر وکړه، ته په حقه یې".
الترجمة
العربية Bosanski English Español فارسی Français Indonesia اردو 中文 हिन्दी Kurdî Русский Tiếng Việt Magyar ქართული Kiswahili සිංහල Română অসমীয়া Hausa ไทย Português मराठी ភាសាខ្មែរ دری አማርኛ বাংলা ગુજરાતી Македонски Nederlands Tagalog ਪੰਜਾਬੀ മലയാളം ಕನ್ನಡ Türkçe తెలుగుالشرح
نبي ﷺ خبر ورکړی چې په پخوانیو امتونو کې یو پاچا و، او هغه یو جادوګر درلود، کله چې جادوګر زوړ شو، پاچا ته یې وویل: زه زوړ شوی یم، نو یو ځوان راولېږه تر څو هغه ته جادو ورزده کړم. پاچا یو ځوان جادوګر ته واستاوه چې زده کړه ترې وکړي، د هلک په لاره کې یو راهب و چې له هغه سره به کښېناسته او دهغه خبرې به یې اورېدې، نو خوښې یې شوې، نو هر ځل به چې د جادوګر پر لور تللو له راهب سره به کښېناسته، خو کله به چې ناوخته ورسېده، جادوګر به واهه، نو هغه دا خبره راهب ته وکړه. راهب ورته وویل: که له جادوګره وېرېدې، وایه کورنۍ مې اېسار کړی وم، او که له کورنۍ وېرېدې، وایه جادوګر اېسار کړی وم، نو دی په همدې حال کې و چې یوه ورځ یې یو لوی حیوان ولید چې خلک یې د لارې تېرېدو ته نه پرېښودل، نو ویې ویل: نن به معلومه کړم چې جادوګر غوره دی که راهب؟ نو یوه ډبره یې راواخیسته او ویې ویل: اې الله! که د راهب کار تا ته د جادوګر له کاره غوره وي، نو دا حیوان ووژنه تر څو خلک تېر شي، نو په ډبره یې ووېشت او حیوان یې وواژه او خلک تېر شول، بیا راهب ته ورغی او کېسه یې ورته وکړه، راهب ورته وویل: اې زویه! ته نن ورځ له ما څخه غوره یې، او داسې مقام ته رسېدلی یې چې زه یې وینم، نو وازمویل شوې، ما چاته مه ښایه، هلک به ړانده او د جذام ناروغان رغول او د الله په اجازه به یې د خلکو د بېلابېلو ناروغیو درملنه کوله، د پاچا یو نږدې کس چې ړوند شوی و خبر شو، نو له ډېرو ډالیو سره هلک ته ورغی او ورته ویې ویل: دا ټولې ډالۍ ستا دي، که ته ما روغ کړې. هلک وویل: زه څوک نه رغوم، بلکې الله شفا ورکوي، نو که ته په الله ایمان راوړې، زه به دعا وکړم او الله به دې روغ کړي، نو په الله یې ایمان راوړ او الله روغ کړ، بیا پاچا ته ولاړ او لکه مخکې به چې کېناسته، ورسره کېناست، پاچا ترې وپوښتل: چا دې سترګې بېرته درته راوګرځولې؟ هغه وویل: زما رب، پاچا وویل: ایا ستا لپاره له ما څخه پرته بل رب هم شته؟ هغه وویل: زما رب او ستا رب الله دی. پاچا هغه ونیوه او تر هغه وخته یې ځوراوه تر څو هلک یي ور وښوده، هلک راوستل شو، پاچا ورته وویل: زویه! ته په جادوګرۍ کې داسې مرحلې ته رسېدلی یې چې ړانده او د جذام ناروغان رغوې، او بېلابېل کارونه کوې. هغه وویل: زه څوک نه رغوم، بلکی الله شفا ورکوي، نو پاچا راونیوه او تر هغه وخته یې ځوراوه چې راهب یي ور وښود. راهب راوستل شو او ورته وویل شول: له خپل دین څخه تېر شه، خو هغه ونه منله. نو آره یې راوغوښته او د هغه د سر په منځ یې کېښوده او دوه نیمه یې کړ. بیا د پاچا نږدې کس راوستل شو او ورته وویل شول: له خپل دین څخه تېر شه، خو هغه هم ونه منله، نو د سر په منځ یې ورته آره کېښوده او دوه نیمه یې کړ. بیا هلک راوستل شو او ورته ویل شول: له خپل دین څخه تېر شه، خو هغه ونه منله، نو هغه یې خپلو ځینو کسانو ته وسپاره چې د دریو او لسو تر منځه وو. ویې ویل: فلاني او فلاني غره ته یې یوسئ، غره ته یې پورته کړئ، کله چې پورته څوکي ته ورسېدئ، نو که له خپل دین څخه وګرځید (پرې یې ږدئ ) کنه راویې غورځوئ، نو هلته یې بوته او غره ته یې وخېږاوه. هلک وویل: اې الله! څنګه چې غواړې له دوی څخه مې وساته، نو غر په شدّت ولړځېد، هغوی ترې ولوېدل، او هلک په سلامتۍ سره د پاچا مخې ته راغی. پاچا ترې وپوښتل:ستا په ملګرو څه وشول؟» هلک وویل: زه الله له هغوی څخه وساتلم. نو خپلو ځینو کسانو ته یې وسپاره، او ویې ویل: دی یوسئ او په کوچنۍ کېښتۍ کې سپور کړئ، د دریاب منځ ته یې ورسوئ، که له خپل دین څخه تېر شو، خوشې یې کړئ، که نه، په بحر کې یې وغورځوئ.» هغوی هلک کېښتۍ کی سپور کړ، هلک وویل: «اې الله! زما ساتنه وکړه د هغوی پر وړاندې لکه څنګه چې غواړې، نو کښتۍ چپه شوه، هغوی ډوب شول، او هلک په سلامتۍ د پاچا مخې ته راغی. پاچا ترې وپوښتل: ستا په ملګرو څه و شول؟ هلک وویل: زه الله د هغوی څخه وساتلم، بیا هلک پاچا ته وویل: ته ما نه شې وژلی، تر څو هغه کارونه ترسره کړې چې زه یې درته وایم. پاچا وویل: هغه څه دي؟ هلک وویل: خلک په یوه لوړه سیمه کي راټول کړه، او ما د ونې پر ډډ په دار وځړوه، بیا زما له ځولۍ یو غشی راواخله، په کمان کې یې کېږده، او ووایه: د الله په نوم، هغه ذات چې د دې هلک رب دی، بیا پرې ما ووله، نو که ته داسې وکړې، زه به ووژل شم، نو خلک یې راټول کړل، هلک یې د ونې پر تنې وځړاوه، غشی یې راواخېست، په کمان کې یې کېښود، بیا یي وویل: د الله په نوم چې د دې هلک رب دی، بیا یې پرې هلک ووېشت، غشی د هلک د سترګو او غوږ تر منځه ځای کې ولګېد، نو هلک په تور اوسپین لاس کېښود او مړ شو. خلکو وویل: موږ د هلک په رب ایمان راوړی، موږ د هلک په رب ایمان راوړی، موږ د هلک په رب ایمان راوړی. نو پاچا ته خلک راغلل او ورته وویل شو، له څه نه چې ویرېدې همسې وشول؟ په الله قسم، پر تا هغه څه وشول چې ته ترې وېرېدې، هغه دا چې خلک ټول د هلک پیروان شول او د هغه په رب یې ایمان راوړ. نو پاچا امر وکړ چې د لارو په دروازو کې دې لوی اوږده خندقونه وکېندل شي، نو اور پکې بل کړی شو، بیا یې وویل: څوک چې له خپل دین څخه نه ګرځي، هغه پکې وغورځوئ، نو هغوی هغه څه وکړل چې پاچا یې امر کړی و، تر دې چې یوه ښځه راغله او له ځان سره یې یو ماشوم درلود. هغه ودرېده، نو ځای پر ځای ودرېده او اور ته له ننوتلو یې کرکه وکړه، نو ماشوم یې ورته وویل: ای مورې! صبر وکړه، بېشکه ته پر حقه یې.فوائد الحديث
د اولیاوو د کرامتونو ثبوت؛ چې له هغو څخه یو: د هلک په یو ګوزار سره د لوی څاروي وژل کېدل، د هلک دعا دوه ځلې قبلېدل او د شیده خوړونکي ماشوم خبرې کول.
د هغه چا بریا چې پر الله سبحانه وتعالی توکل وکړي.
د صبر او پر دین د ټینګښت لوړ مقام بیان.
په ځوانۍ کې د زده کړې کولو حکمت، ځکه ځوانان په زده کړه او حفظ کولو کې غالبا د لویانو په پرتله تېز وي.
د دې هلک د ایمان قوت چې خپل ایمان یې نه دی پرېښی او نه یې بدل کړی.
الله پاک د اړمن انسان دعا قبلوي کله چې هغه دعا وکړي.
انسان ته روا ده چې د مسلمانانو د عامه مصلحت لپاره ځان قربانۍ ته وړاندې کړي، دلته ځوان هلک پاچا ته داسې لارښوونه کوي چې په نتیجه کې یې خپل ځان ته زیان رسیږي، داسې چې پاچا باید د هلک له کڅوړې غشی راوباسي او په (کمان) کې یې کیږدي او ووایي: د الله په نوم چې د دې هلک رب دی.
په جګړه او ورته حالاتو کې دروغ ویل، او هغه مهال چې یو څوک پرې خپل ځان له هلاکت څخه ژغوري.
مؤمن د خپل ایمان په رېښتینولۍ او پر حق ثابت قدمۍ کې ازمایل کېږي، حتی که خبره د خپل ځان له لاسه ورکولو پورې ورسېږي.
د الله په لار کې دعوت او د حق ښکاره کولو لپاره قرباني ورکول.
د خلکو زړونه د الله په لاس او واک کې دي؛ هغه څوک سمې لار ته هدایتوي چې وغواړي او څوک ګمراه کوي چې وغواړي، دغه هلک ته هدایت وشو، سره له دې چې د جادوګر په غېږ او د بد پاچا په ساتنه کې و.
د الله تعالی نه د داسې سوال کولو جواز چې بنده ته یوه نښه وښيي، تر څو پرې حق وپېژني او يقين ورته حاصل شي.
د ايمان خاوندانو ته چې الله تعالی هر څه ورکړي او لورینه یې پرې کړي وي، هغوی یې د الله تعالی د دین په خدمت او دین ته د بلنې په لار کې کاروي.
د تباهۍ اسباب د الله په لاس کې دي؛ که وغواړي عملي کوي یې او که وغواړي پرې کوي یې.
د کفر خاوندانو ته دلایل او شواهد کم نه دي چې ایمان راوړي، بلکې د دوی د کفر علت سرغړونه او غرور دی.
طاغوتان او ظالمان دېته چمتو دي چې ټول خلک ووژني، تر څو دوی په نړۍ کې د خپل نعمت او راحت په حالت کې پاتې شي.
الله هغه کسانو ته له داسې مدرکه سزا ورکوي چې د دوی په خاطر کې نه وي، خلکو د هغه ماشوم په رب په ایمان راوړ کله یې چې د هغه استقامت، د هغه د بلنې صداقت او د الله تعالی په باره کې د هېچا د ملامتۍ څخه نه ویرېدنه ولېده.
په زانګو کې د عیسی علیه السلام څخه پرته نورو هم خبرې کړي دي، او دا حدیث د رسول الله صلی الله علیه وسلم وینا تشریح کوي: " په چې زانګو کې یوازې درې تنو خبرې کړي..."، او هغوی یې یاد کړل، او یوازې د بني اسراییلو په منځ کې یې محدود کړي، نه له هغوی پرته بل څوک.
