فوائد الحديث

Аз даст додани қобилияти инсон метавонад аз се сабаб бошад: хоб, ки ӯро аз бедор шудан барои иҷрои фарзҳо маҳрум мекунад, ҷавонӣ ва кӯдакӣ, ки дар ин давраҳо қобилият намебошад, ё маъюбияти ақлӣ, ки функсияҳои ақлиро халалдор мекунад, ё ҳолатҳои ба ин монанд, мисли мастӣ. Онҳое, ки тасаввур ва дарки дурусти худро аз даст медиҳанд, бо яке аз ин се ҳолат қобилияташон бекор мешавад. Худованд бо адлу меҳрубонӣ ва карами худ, аз таҷовуз ва кӯтоҳие, ки дар ҳаққи Аллоҳ Таъоло аз онҳо ба вуҷуд ояд, онҳоро мебахшад ва муҷозот намекунад.

Гуноҳони онҳо навишта намешаванд, аммо ин маънои онро надорад, ки баъзе ҳукмҳои дунёвӣ бар онҳо ворид намешаванд; масалан, агар девона касеро бикушад, ҷавобгар нест ва кафорат надорад, вале сарпарасти ӯ бояд дияро пардохт кунад.

Балоғат се нишона дорад: баромадани манӣ, бо эҳтилом ё ғайри он; рӯйидани мӯйи шармгоҳ; расидан ба синни понздаҳсолагӣ, барои зан нишонаи чаҳорум илова шудааст, ки он ҳайз аст.

Имом Субкӣ мегӯяд: "Сабӣ" Кӯдаки хурдсол аст ва дигарон гуфтанд: Кӯдак дар шиками модар бошад, "ҷанин" ном дорад, вақте таваллуд шуд, "сабӣ" мешавад, вақте аз ширхорагӣ ҷудо шуд, то ҳафтсолагӣ "ғулом" аст. Пас то даҳсолагӣ навҷавон мешавад, то понздаҳсолагӣ "ҳазур" (ҷавони тануманд) ном дорад. Он чи ба таври қатъӣ тасдиқ шудааст, ин аст, ки дар ҳамаи ин ҳолатҳо кӯдак "сабӣ" номида мешавад. Ин суханро Суютӣ гуфтааст.