فوائد الحديث

مستحب بودن خروج زنان برای نماز عید، و اینکه موعظه‌ای جداگانه برایشان ایراد شود.

ناسپاسی از شوهر و نفرین کردن زیاد از گناهان کبیره است؛ زیرا تهدید به آتش [دوزخ] از نشانه‌های کبیره بودن گناه است.

در این حدیث، بیانی برای زیاد و کم شدن ایمان وجود دارد؛ پس هر کس عبادتش بیشتر شود، ایمان و دینش افزون می‌گردد و هر کس عبادتش کم شود، دینش کاستی می‌یابد.

نووی گفته است: عقل، افزایش و کاهش را می‌پذیرد و ایمان نیز همچنین. مقصود از ذکر نقصان در زنان، سرزنش کردن آنان بر این امر نیست؛ زیرا این از اصل خلقت است، بلکه اشاره به آن برای هشدار دادن نسبت به فریفته شدن توسط آنان است. به همین دلیل، عذاب را بر ناسپاسی و موارد دیگر مترتب کرده است، نه بر این نقصان. و نقصان دین، منحصر به مواردی که موجب گناه می‌شود نیست، بلکه عام‌تر از آن است.

در این حدیث، [درسی است در باب] مراجعهٔ شاگرد به استاد و پیرو به پیشوا، دربارهٔ سخنی که معنایش برای او روشن نیست.

در این حدیث [بیان شده] که گواهی زن بر نصف گواهی مرد است و این به دلیل دقت کمتر او [در به خاطرسپاری این امور] است.

ابن حجر دربارهٔ این سخن که «ما رأيت من ناقصات...» گفته است: برای من چنین آشکار می‌شود که این خود از جمله دلایل بیشتر بودن آنان در میان اهل آتش است؛ زیرا هنگامی که آنان سبب از بین رفتن عقل مرد دوراندیش شوند تا جایی که او کاری یا سخنی ناشایست انجام دهد، در این صورت آنان نیز در گناه با او شریک شده و [حتی گناهشان] بر او افزون گشته است.

حرام بودن نماز و روزه بر زن در دوران حیض، و همچنین زنی که در دوره نِفاس (خونریزی پس از زایمان) است. سپس آن دو، فقط روزه را پس از پاک شدن، قضا می‌کنند.

خوش‌خویی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم، چرا که ایشان به سؤالات زنان بدون هیچ‌گونه تندی و سرزنشی پاسخ دادند.

ابن حجر گفته است: صدقه، عذاب را دفع می‌کند و می‌تواند گناهانی را که میان مخلوقات است، جبران نماید.

نووی گفته است: نقصان دین در زنان به سبب ترک نماز و روزه در دوران حیض است؛ زیرا هر کس عبادتش بیشتر شود، ایمان و دینش افزون می‌گردد و هر کس عبادتش کم شود، دینش کاستی می‌یابد. سپس، نقصان دین گاهی به گونه‌ای است که شخص با آن گناهکار می‌شود، مانند کسی که نماز یا روزه یا دیگر عبادات واجب را بدون عذر ترک کند؛ و گاهی به گونه‌ای است که گناهی در آن نیست، مانند کسی که نماز جمعه یا جهاد یا موارد دیگری را که بر او واجب نیست، بدون عذر ترک کند؛ و گاهی به گونه‌ای است که به همان شکل به آن مکلف شده است، مانند ترک نماز و روزه توسط زن حائض.