همانا پروردگار شما بسیار باحیا و کریم است؛ از بندهٔ خود، آنگاه که دستانش را به سوی او بلند می‌کند، حیا می‌کند که آنها را خالی بازگرداند

همانا پروردگار شما بسیار باحیا و کریم است؛ از بندهٔ خود، آنگاه که دستانش را به سوی او بلند می‌کند، حیا می‌کند که آنها را خالی بازگرداند

از سلمان رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و سلم فرمودند: «إِنَّ رَبَّكُمْ حَيِيٌّ كَرِيمٌ، يَسْتَحْيِي مِنْ عَبْدِهِ إِذَا رَفَعَ يَدَيْهِ إِلَيْهِ أَنْ يَرُدَّهُمَا صِفْرًا». یعنی: «همانا پروردگار شما بسیار باحیا و کریم است؛ از بندهٔ خود، آنگاه که دستانش را به سوی او بلند می‌کند، حیا می‌کند که آنها را خالی بازگرداند».

[حسن است] [به روایت ابوداوود و ترمذی و ابن‌ماجه]

الشرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم به بلند کردن دستان هنگام دعا تشویق می‌کنند و خبر داده‌اند که خداوند سبحان «حَيي» (بسیار باحیا) است و عطا را ترک نمی‌کند، با بنده چنان می‌کند که او را شادمان سازد و آنچه را به او ضرر می‌رساند، ترک می‌کند، و «كريم» (بخشنده) است و بدون درخواست عطا می‌کند، پس چگونه است پس از درخواست! از بندهٔ مؤمن خود حیا می‌کند که دستانش را پس از بلند کردن برای دعا، تهی، خالی و ناامید از اجابت بازگرداند.

فوائد الحديث

هر چه انسان نیازمندی و بندگیِ خود را به خداوند متعال بیشتر آشکار کند، امید [به اجابت] برای او بیشتر و به اجابت نزدیک‌تر است.

ترغیب به دعا، و مستحب بودن بلند کردن دستان در آن، و اینکه این [عمل] از اسباب اجابت است.

بیان گستردگیِ کرم و رحمت خداوند نسبت به بندگانش.

التصنيفات

آداب دعا