بازگرد و نماز بخوان که تو نماز نخواندی

بازگرد و نماز بخوان که تو نماز نخواندی

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که: رسول الله صلى الله عليه وسلم وارد مسجد شد، بعد از ايشان، شخص ديگری آمد و نماز خواند و آنگاه آمد و به رسول الله صلى الله عليه وسلم سلام كرد، رسول الله صلى الله عليه وسلم به او فرمود: «بازگرد و نماز بخوان که تو نماز نخواندی»، آن شخص برگشت و همانطور كه نماز خوانده بود، نماز خواند، دوباره آمد و به رسول الله صلی الله علیه وسلم سلام كرد، رسول الله صلی الله علیه وسلم [دوباره] به او فرمودند: «بازگرد و نماز بخوان، تو نماز نخواندی»، بار سوم نيز چنين كرد، آنگاه گفت: سوگند به ذاتی كه تو را به حق فرستاده است، من بهتر از اين نمی دانم چگونه نماز بخوانم، به من [درست نماز خواندن را] بیاموز، رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «هرگاه خواستی نماز بخوانی، نخست تكبير بگو، سپس آنچه از قرآن برايت ميسر است بخوان، سپس ركوع كن، در رکوع آرام بگیر و پس از برداشتن سر از ركوع، کاملا راست بايست و اندكی مكث كن، سرانجام سجده كن و در سجده آرام بگیر، پس از برداشتن سر از سجده، اندكی بنشين، و همين شيوه را در تمام نمازهايت رعايت كن».

[صحیح] [متفق علیه]

الشرح

پیامبر صلی الله علیه وسلم وارد مسجد شد، و پس از او مردی وارد شد و به سرعت دو رکعت نماز خواند، و در قیام و رکوع و سجده خود اطمینان را رعایت نکرد، و پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز او را نظاره می کرد، پس نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد، در حالی که در کنار مسجد نشسته بود، سلام کرد و او صلی الله علیه وسلم پاسخ سلام را داد، و به او فرمودند: بر گرد و نماز خود را اعاده کن؛ زیرا تو نماز نه خواندی. بازگشت و همان طور که نماز خوانده بود به سرعت نماز خواند، سپس آمد و بر پیامبر صلی الله علیه وسلم سلام کرد، پس برای او فرمودند: بر گرد و نماز بخوان؛ زیرا تو نماز نه خواندی، این کار را سه مرتبه تکرار کرد. آن مرد گفت: سوگند به آن ذات که تو را به حق فرستاد، من از اين بهتر نمى دانم، پس به من یاد بده؛ پس او صلی الله علیه وسلم به او گفتند: هرگاه به نماز ایستادی، تکبیر احرام بگو، بعد از آن أم القرآن (فاتحه) و هر چه که الله خواسته از قرآن بخوان، سپس رکوع کن تا خوب و مطمئن رکوع کنی به طوری که دست‌هایت را روی زانوهایت بگذاری و پشتت را صاف کنی و در رکوع محکم باش، سپس بلند شو و راست بایست تا استخوان‌هایت به مفاصل شان برگردند و به حالت ایستاده برسی، بعد سجده کن تا خوب و مطمئن سجده کنی به طوری که پیشانی و بینی‌ات، دستانت، زانوهایت و نوک انگشتان پایت روی زمین باشد، سپس بلند شو تا بین دو سجده‌ مطمئن بنشینی، و این کار را در هر رکعت نمازت انجام بده.

فوائد الحديث

این ارکان نماز هست، که نه از طریق سهو و نه از طریق نادانی ساقط می‌شود، به دلیل اینکه نمازگزار را به اعادۀ آن امر نمود، و پیامبر صلى الله عليه وسلم به تعلیم آن اکتفا نکرد.

اطمینان رکنی از ارکان نماز است.

نووی می‌گوید: دلالت بر این دارد که هر کس در برخی از واجبات نماز را اخلال کند، نمازش صحیح نیست.

نووی می‌گوید: در این نرمش و ملاطفت در تعامل با دانش آموز و روشن ساختن موضوع، خلاصه کردن اهداف و اکتفا در حق او بر موارد مهم بدون موارد تکمیلی که حال ووضعیت او حفظ و انجام آن را پیاده کرده نتواند.

نووی می گوید: حديث دلالت بر این دارد که اگر از مفتی در مورد چیزی سؤال شود، و چیز دیگری که سؤال کننده به آن نیاز داشته باشد اما در مورد آن نپرسیده باشد، مستحب است که آن را به او بیان کند، و این از باب نصیحت باشد، نه از سخنی که مرتبط به موضوع نباشد.

فضیلت اعتراف به کوتاهی، چنانکه فرمود: "لا أحسن غيره فعلمني". یعنی بهتر از آن نمى دانم، پس به من یاد بده.

ابن حجر گفت: در آن امر به معروف و نهی از منکر است، و خواست دانش آموز از عالم که به او بیاموزد.

استحباب سلام هنگام روبرو شدن، و وجوب پاسخ به آن، و در صورت تکرار روبروشدن مستحب است مکرراً باید سلام بگوید حتی اگر زمان روبروشدن نزدیک باشد، و پاسخ دادن هر بار نیز واجب می باشد.

التصنيفات

طریقۀ نماز