باد را دشنام ندهید، پس هرگاه چیزی را دیدید که ناخوش می‌دارید، بگویید: خداوندا، ما از تو خیر این باد و خیر آنچه در آن است و خیر آنچه به آن فرمان داده شده را می‌خواهیم،…

باد را دشنام ندهید، پس هرگاه چیزی را دیدید که ناخوش می‌دارید، بگویید: خداوندا، ما از تو خیر این باد و خیر آنچه در آن است و خیر آنچه به آن فرمان داده شده را می‌خواهیم، و به تو پناه می‌بریم از شر این باد و شر آنچه در آن است و شر آنچه به آن فرمان داده شده است

از اُبَی بن کَعب رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لَا تَسُبُّوا الرِّيحَ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ مَا تَكْرَهُونَ فَقُولُوا: اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ هَذِهِ الرِّيحِ وَخَيْرِ مَا فِيهَا وَخَيْرِ مَا أُمِرَتْ بِهِ، وَنَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ هَذِهِ الرِّيحِ وَشَرِّ مَا فِيهَا وَشَرِّ مَا أُمِرَتْ بِهِ». یعنی: «باد را دشنام ندهید، پس هرگاه چیزی را دیدید که ناخوش می‌دارید، بگویید: خداوندا، ما از تو خیر این باد و خیر آنچه در آن است و خیر آنچه به آن فرمان داده شده را می‌خواهیم، و به تو پناه می‌بریم از شر این باد و شر آنچه در آن است و شر آنچه به آن فرمان داده شده است».

[صحیح است] [به روایت ترمذی]

حفظ

حفظ الحديث بصيغة PDF

الشرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم از دشنام دادن یا لعنت کردن باد نهی کردند، زیرا آن از سوی آفریدگارش فرمان‌بردار است و با رحمت و با عذاب می‌آید، و دشنام دادن به آن، دشنام دادن به خداوند، آفریدگار آن، و ناخشنودی از قضای اوست. سپس پیامبر صلی الله علیه و سلم راهنمایی کردند که با درخواست کردنِ خیرِ آن و خیرِ آنچه در آن است و خیرِ آنچه با آن فرستاده شده، مانند آوردن باران و انتقال گرده‌ها و مانند آن، به خداوند که آفریدگار آن است، رجوع شود. و همچنین با پناه بردن به خداوند از شر آن و شر آنچه در آن است و شر آنچه با آن فرستاده شده، مانند از بین بردن گیاهان و درختان و هلاک کردن چهارپایان و ویران کردن بناها و مانند آن. و در درخواست کردنِ این امور از خداوند، تحقق بندگی برای او وجود دارد.

فوائد الحديث

نهی از دشنام دادن به باد؛ زیرا آن آفریده‌ای تدبیر شده است، پس دشنام به آفریدگار و تدبیرگر آن بازمی‌گردد، و این نقصی در توحید است.

بازگشت به سوی خدا و پناه بردن به او از شر آنچه آفریده است.

باد، هم به خیر فرمان داده می‌شود و هم به شر.

ابن باز گفته است: دشنام دادن به باد از جملهٔ گناهان است؛ زیرا آن مخلوقی تدبیر شده است که با خیر و شر فرستاده می‌شود؛ پس دشنام دادن به آن جایز نیست و گفته نمی‌شود: «خدا باد را لعنت کند»، یا «خدا با باد بجنگد»، یا «خدا در این باد برکتی قرار ندهد»، یا مانند اینها. بلکه مؤمن همان کاری را می‌کند که پیامبر صلی الله علیه و سلم به آن راهنمایی کرده‌اند.

در حرام بودن دشنام و ناسزا، آنچه به گرما، سرما، خورشید، غبار و غیره از آفریده‌ها و تدبیرات خداوند مربوط می‌شود، بر باد قیاس می‌گردد.

التصنيفات

اذکار پیش‌آمدها

البوابات الدعوية

التعريف بالإسلام

تعليم المهتدين الجدد

نشر وتعليم القرآن

تطوير مهارات الدعاة