((دوو كۆم ژ ئه‌هلێ ئاگرینه‌ كو من نه‌دیتینه‌: هنده‌ك مرۆڤ كو قامچی یێن د ده‌ستیدا‌ وه‌كی کورییێن چێلان و ل خه‌لكی دده‌ن و هنده‌ك ژن كو جلك یێن لبه‌ر (به‌س د…

((دوو كۆم ژ ئه‌هلێ ئاگرینه‌ كو من نه‌دیتینه‌: هنده‌ك مرۆڤ كو قامچی یێن د ده‌ستیدا‌ وه‌كی کورییێن چێلان و ل خه‌لكی دده‌ن و هنده‌ك ژن كو جلك یێن لبه‌ر (به‌س د ڕاستیدا د ڕویسن)، ئه‌و ب خۆ د خراب و سه‌رداچوویینه‌ و خه‌لكی ژی خراب دكه‌ن و سه‌ردا دبه‌ن

ئه‌بو هوره‌یره‌ (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((دوو كۆم ژ ئه‌هلێ ئاگرینه‌ كو من نه‌دیتینه‌: هنده‌ك مرۆڤ كو قامچی یێن د ده‌ستیدا‌ وه‌كی کورییێن چێلان و ل خه‌لكی دده‌ن و هنده‌ك ژن كو جلك یێن لبه‌ر (به‌س د ڕاستیدا د ڕویسن)، ئه‌و ب خۆ د خراب و سه‌رداچوویینه‌ و خه‌لكی ژی خراب دكه‌ن و سه‌ردا دبه‌ن، سه‌رێن وان وه‌كی پشتا حێشترانه‌ یێن هاتینه‌ ده‌ر و بلند بووین، ئه‌ڤه‌ ناچنه‌ به‌حه‌شتێ و بێهنا به‌حه‌شتێ ژی ناكه‌ن، د ده‌مه‌كیدا بێهنا به‌حه‌شتێ ژ دویراتییا هندێ و هندێ دهێت)).

[صحيح] [رواه مسلم]

الشرح

پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هشیاركرنێ ژ دوو جۆرێن مرۆڤان دده‌ت ژ ئه‌هلێ ئاگرێ جه‌هنه‌مێنه‌ كو د سه‌رده‌مێ ویدا نه‌بوون و دێ پشتی وی په‌یدا بن: جۆرێ ئێكێ: هنده‌ك مرۆڤن قامچی یێن د ده‌ستێ واندا،‌ وه‌كی کورییێن چێلان د درێژن و ب نه‌حه‌قی ل خه‌لكی دده‌ن و وان پێ د قۆتن، ئه‌و ژی پۆلیس و هاریكارێن زۆردارانن یێن بێی حه‌ق ل خه‌لكی دده‌ن. جۆرێ دووێ: ئه‌و ژنن یێن جلكێ ده‌همه‌نپاقژی و شه‌رمێ ژ به‌ر خۆ كری، ئه‌و جلكێ ب گشتی ڕه‌گه‌زێ مێ ل سه‌ر هاتییه‌ ئافراندن. پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ئه‌و ب ڤی ڕه‌نگی سالۆخه‌ت كرن: د ڕاستییێدا جلك یێن لبه‌ر وان، به‌لێ هه‌روه‌كی وێیه‌ ئه‌و د ڕویس بن، چونكی جلكێن ته‌نك دكه‌نه‌ به‌ر خۆ كو له‌شێ وان دیار دكه‌ن، هنده‌ك ژ له‌شێ خۆ د ڤه‌شێرن و هنده‌كێ دیار دكه‌ن، مه‌ره‌ما وان ژی ئه‌ڤه‌یه‌ جوانییا خۆ دیار بكه‌ن. ب جلكێ خۆ و بێهنخۆشییا خۆ و ب ڕێڤه‌چوونا خۆ دلێ زه‌لامان به‌ره‌ڤ خۆ خوار دكه‌ن و ژ ڕێكا ڕاست ده‌ردئێخن، ده‌مێ ب ڕێڤه‌ دچن ملێن خۆ ژی خوار دكه‌ن و غه‌یری خۆ ژی خوار دكه‌ن و به‌رێ وان دده‌نه‌ ڕێكا سه‌رداچوون و خرابییێ یا ئه‌و كه‌ڤتینه‌ تێدا. ژ سالۆخه‌تێن وان ئه‌ڤه‌نه‌‌: سه‌رێن وان وه‌كی پشتا حێشترێنه‌ كو یا بلند و خواره‌، ئانكو ئه‌و ب ده‌ستێ خۆ قه‌بارێ سه‌رێ خۆ مه‌زن دیار دكه‌ن ب گرێدانا پرچا سه‌رێ خۆ ل پشتا سه‌ری و تشتێن وەکی وێ. وه‌كئێكلێكرن د گه‌ل پشتا حێشترێ ژ به‌ر هندێیه‌ كو ئه‌و پرچا خۆ و كه‌زییێن خۆ بۆ سه‌ری بلند دكه‌ن، پاشی ل سه‌ری‌ د شكێنن و بۆ خوارێ دئینن كو وه‌كی پشتا حێشترێ خوار دیار دكه‌ت. ڤێجا هه‌ر كه‌سێ ئه‌ڤ سالۆخه‌ته‌ تێدا هه‌بن؛ ئه‌ڤ گه‌فه‌ ل سه‌ر هه‌یه‌ كو ناچیته‌ به‌حه‌شتێ و بێهنا وێ ژی ناكه‌ت و نێزیكی وێ ژی نابن، د ده‌مه‌كیدا بێهنا به‌حه‌شتێ ژ دویراتییه‌كا مه‌زن دهێته‌ مرۆڤی.

فوائد الحديث

حه‌رامبوونا لێدان و قۆتانا خه‌لكی و ئازاردانا وان بێی كو وان چ گونه‌هـ كربن.

حه‌رامبوونا هاریكاریكرنا زۆرداران د زۆردارییا واندا.

هشیاركرنا ژنان ژ خۆ نیشاندان و خۆڕویسكرنێ و لبه‌ركرنا جلكێن ته‌نگ و ته‌نك یێن عه‌وره‌تێ وان دیار دكه‌ن یان ب له‌شێ وانڤه‌ دمینن.

هاندانا ژنا موسلمان كو پێگیرییێ ب فه‌رمانێن خودێ بكه‌ت و خۆ ژ هه‌ر تشته‌كێ خودێ پێ توڕه‌ دبیت و ئێكا هند دكه‌ت ئه‌و ژ هه‌ژی عه‌زابه‌كا دژوار بیت ل ئاخره‌تێ دویر بكه‌ت.

ئه‌ڤ فه‌رمووده‌یه‌ نیشان و به‌ڵگه‌یه‌كه‌ ل سه‌ر پێغه‌مبه‌رینییا وی‌ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن)، چونكی به‌حسێ هنده‌ك تشتێن ڤه‌شارتی كر هێشتا ڕوی نه‌دابوون و پاشی وه‌كی وی گۆتی په‌یدا بوون.

التصنيفات

Descriptions of Paradise and Hell