فوائد الحديث

ਇਬਾਦਤਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ (ਅਧਾਰ) ਕੁਰਆਨ ਤੇ ਹਦੀਸ ਹਨ। ਸੋ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਇਬਾਦਤ ਕੁਰਆਨ ਤੇ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਬਿਦੱਤਾਂ ਤੇ ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਨਿਤ-ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦੀਨ ਬੰਦੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾਂ ਪਸੰਦ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਹਦੀਸ ਦੀਨ ਦੇ ਮੁਕੱਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ।

ਬਿੱਦਤ ਹਰ ਉਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਕਥਨ ਜਾਂ ਅਮਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਬਾ (ਸਾਥੀਆਂ) ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਇਹ ਹਦੀਸ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸੂਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਮਲਾਂ (ਕਰਮਾਂ) ਦੀ ਇੱਕ ਤੱਕੜੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਮਲ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਬ (ਪੁਨ) ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਅਮਲ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।

ਇਹ ਹਦੀਸ ਦੀਨ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਘੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿੱਤ-ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ (ਭਾਵ ਬਿੱਦਤਾਂ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਲਤ ਤੇ ਨਾਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸੂਲ ਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਦੀਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘੜਨ ਤੋਂ ਮਨਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।