Ala ka dan kolosibagaw n'a sàkobagaw misali bɛ i n'a fɔ jamakulu dɔw u ye kalafili kɛ u ni ɲɔgɔn cɛ kulun kɔnɔ, dɔw garisɛgɛ kɛra sanfɛla ye dɔw ta kɛra dugumala ye

Ala ka dan kolosibagaw n'a sàkobagaw misali bɛ i n'a fɔ jamakulu dɔw u ye kalafili kɛ u ni ɲɔgɔn cɛ kulun kɔnɔ, dɔw garisɛgɛ kɛra sanfɛla ye dɔw ta kɛra dugumala ye

A minɛna basiri den nuumana la Ala diɲɛna a ma a ko kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye : << Ala ka dan kolosibagaw n'a sàkobagaw misali bɛ i n'a fɔ jamakulu dɔw u ye kalafili kɛ u ni ɲɔgɔn cɛ kulun kɔnɔ, dɔw garisɛgɛ kɛra sanfɛla ye dɔw ta kɛra dugumala ye, ni dugumamɔgɔ màgo jɔra ji la fo u ka tɛmɛ sanfɛmɔgɔw ka yɔrɔ fɛ, u ko: hali n'an ye wo dɔ bɔ an ka yɔrɔ la yan o la an tɛna sanfɛ mɔgɔw tɔɔrɔ, ni sanfɛmɔgɔw y'u to yen u ka o kɛ u bɛɛ bɛ halaki , n'u y'u bàli u bɛ kisi, wa u bɛɛ bɛ kisi >>.

[صحيح] [رواه البخاري]

الشرح

Kira ye misali dɔ gosi Ala ka dan kɔlɔsibagaw la, minnu tilenne do Ala ka yamaruya kan, minnu bɛ yamaruyali kɛ ni ɲuman ye, ka fatanili kɛ ka bɔ juguman ma, A sàkobagaw misali olu minnu ye ɲuman tobagaw ye juguman kɛbagaw do, an'u nɔ bilali sìgìda kisili la, o bɛ i n'a fɔ jàmakulu minnu donna kulun kɔnɔ, u ye kalafili kɛ minnu bɛ sìgi kulu kun na, u dɔw bɛnna sanfɛla ma dɔw fana bɛnna dugumala ma, minnu bɛ duguma n'olu màgo jɔra ji tàli la u bɛ tɛmɛ u sanfɛ mɔgɔw ka sira fɛ, Dugumamɔgɔw ko: n'an ye yɔrɔ dɔ sɔgɔ duguma yan an bɛ an mìn o la, yaasa an kana an sanfɛ mɔgɔw tɔɔrɔ, ni sanfɛmɔgɔw y'u to yen k'o kɛ, kulun bɛ firi n'u bɛɛ ye, n'u y'u bàli a la, u bɛɛ bɛ kisi.

فوائد الحديث

Ɲɔgɔn yamaruya ni ɲuman ye ani ɲɔgɔn fatanili ka bɔ kojugu ma o nàfa sìgìda tàngali n'a kisili la.

Kalan sira dɔ ye ntalen gosili ye, yaasa k'a kɔrɔ faamuya nɔgɔya hakili la ni fɛn ye min bɛ ye.

Ko kɔnnen bangenen Waleyali ni mɔgɔ ma a kɔn o ye cɛnni de ye a tɔɔrɔ bɛ see bɛɛ ma.

Sìgìda halakili o sirilen kojugukɛlaw toli de la ka bàlo dugukolo kan ni cɛnni ye.

Fili wale ni ŋaniya ɲuman o tɛ wasakɛ baara ɲali la.

Silamɛsigida gilanin bɛ bɛɛ de kan a tɛ tàli kɛ mɔgɔ kelen na.

Bɛɛ ɲankatali ni mɔgɔkelen ka jùrùmu ye n'a ma bàli a la.

Baarajugukɛlaw k'a bange kɛnɛkan fandɔfɛ o ka fusa sìgìda ma ni nafikiw ta kɛcogo ye.

التصنيفات

Excellence of Enjoining Good and Forbidding Evil