ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਕੁਝ ਫਰਜ਼ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ…

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਕੁਝ ਫਰਜ਼ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਰਾਮ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤੋੜੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿਮਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾ ਕਿ ਭੁੱਲ ਕੇ—ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ।

"ਅਬੂ ਸਾਲਬਾ ਅਲ-ਖੁਸ਼ਨੀ (ਜੁਰਥੂਮ ਬਿਨ ਨਾਸ਼ਿਰ) ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ…" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਕੁਝ ਫਰਜ਼ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਰਾਮ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤੋੜੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿਮਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾ ਕਿ ਭੁੱਲ ਕੇ—ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ।"

[قال النووي: حديث حسن] [رواه الدارقطني في سننه وغيره]

الشرح

"ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਕੁਝ ਫਰਜ਼ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਰਾਮ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤੋੜੋ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿਮਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾ ਕਿ ਭੁੱਲ ਕੇ—ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ।"

فوائد الحديث

"ਇਹ ਹਦੀਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਹੀ ਸ਼ਰੀਅਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਉਸੀ ਸੁਬਹਾਨਹੁ ਤਆਲਾ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ ।"

"ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਈ ਉਸੂਲ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਕਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਬਾਹਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ; ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਰਈ ਹਕਮ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਬੋਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁਕਮਿਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਨੱਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਕਰੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੁਬਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

"ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਚੁੱਪੀ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਨਾ ਉਸਨੂੰ ਫਰਜ਼ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਨਾ ਉਸ ਤੋਂ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ—ਤਾਂ ਉਹ ਹਲਾਲ ਹੈ।"

"ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਹਦੀਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਵਾਜ਼ੇ ਤਕਸੀਮ ਨਾਲ ਬਯਾਨ ਕੀਤਾ।"

"ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।"

"ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣਾ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।"

التصنيفات

Prescribed Punishments