خون هیچ مسلمانی حلال نمی‌گردد مگر به یکی از این سه علت

خون هیچ مسلمانی حلال نمی‌گردد مگر به یکی از این سه علت

از عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلّی الله علیه وسلّم فرمودند: «خون هیچ مسلمانی حلال نمی‌گردد مگر به یکی از این سه علت: زنای مرد یا زن متاهل، کشتن عمدی نفس، و ترک‌کننده دین (مرتد) که از جماعت مسلمانان جدا می‌شود».

[صحیح] [متفق علیه]

الشرح

پیامبر اکرم ﷺ در این حدیث شریف تصریح می‌فرمایند که خون مسلمان حرمت دارد مگر آنکه مرتکب یکی از سه جرم بزرگ گردد: اول: فرد مُحْصَن (ازدواج‌کرده‌ای) که مرتکب زنا شود — که در این صورت مجازات او رجم (سنگسار) است. دوم: کسی که عمداً و به ناحق انسانی را به قتل برساند — که با تحقق شرایط قصاص، به کیفر خود خواهد رسید. سوم: کسی که از جماعت مسلمانان جدا گردد — خواه با ترک کامل دین اسلام (ارتداد)، یا با خارج شدن از اطاعت بدون ارتداد، مانند باغیان، راهزنان و محاربانی از خوارج و مانند ایشان.

فوائد الحديث

حرام بودن ارتکاب این سه جرم بزرگ، و هر کس یکی از آنها را مرتکب شود، سزاوار مجازات به قتل می‌گردد: این مجازات یا به سبب کفر است – همانند مرتد از دین اسلام – و یا به عنوان حد شرعی است – که شامل زنای محصن و قتل عمد می‌شود.

لزوم پاسداری از آبرو و پاکدامنی.

وجوب احترام به مسلمان، و مصئونیت خون او.

تشویق به پایبندی به جماعت مسلمانان و پرهیز از تفرقه.

شیوه آموزش نیکوی پیامبر اکرم ﷺ که گاهی سخن خویش را در قالب تقسیم‌بندی بیان می‌فرمودند؛ چرا که این روش، مسائل را محدود و منظم نموده و فراگیری آن را آسان‌تر می‌سازد.

الله متعال حدود [و مقرّرات کیفری] را تشریع نمود تا جنایتکاران را بازدارَد، و جامعه را از گزند جرائم مصئون دارد.

اجرای این حدود از اختیارات زعیم و حاکم است.

اسباب جواز قتل (مجازات مرگ) بیش از سه مورد است، ولی همگی ذیل همان سه دسته اصلی قرار می‌گیرن،. ابن عربی المالکی می‌گوید: هیچ موردی به هیچ وجه از این سه قسم خارج نیست؛ زیرا هر که جادوگری کند یا پیامبری را دشنام دهد، کافر گشته و در زمره ترک‌کنندگان دین (مرتد) محسوب می‌شود.

التصنيفات

احکام حدود