((بلا چ ژن بێی هه‌ڤژینێ خۆ یان مه‌حره‌مه‌كێ خۆ قویناغا دوو ڕۆژان گه‌شتێ نه‌كه‌ت

((بلا چ ژن بێی هه‌ڤژینێ خۆ یان مه‌حره‌مه‌كێ خۆ قویناغا دوو ڕۆژان گه‌شتێ نه‌كه‌ت

ئه‌بو سه‌عیدێ خودری (خودێ ژێ ڕازی بیت) -یێ كو دوازده‌ شه‌ڕان د گه‌ل پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) پشكدار بووی- دبێژیت: من چوار تشت ژ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بهیستن و ب دلێ من بوون، گۆت: ((بلا چ ژن بێی هه‌ڤژینێ خۆ یان مه‌حره‌مه‌كێ خۆ قویناغا دوو ڕۆژان گه‌شتێ نه‌كه‌ت، و ڕۆژی د دوو ڕۆژاندا نینه‌: ڕۆژا جه‌ژنا ڕه‌مه‌زانێ و ڕۆژا جه‌ژنا قوربانێ، نڤێژ ژی نینه‌ پشتی نڤێژا سپێدێ هه‌تا ڕۆژ هه‌لاتنێ و پشتی نڤێژا ئێڤاری هه‌تا ڕۆژ ئاڤابوونێ، و بار ناهێته‌ پێچان و گه‌شت ناهێته‌ كرن (ب مه‌ره‌ما عیباده‌تێ تایبه‌ت) ب تنێ بۆ سێ مزگه‌فتان نه‌بیت: مزگه‌فتا حه‌رام (ل مه‌كه‌هێ)، مزگه‌فتا ئه‌قصایێ و ئه‌ڤ مزگه‌فتا من (ل مه‌دینێ))).

[صحيح] [متفق عليه]

الشرح

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) پاشڤه‌برن ژ چوار تشتان كر: یا ئێكێ: قه‌ده‌غه‌كرنا گه‌شتكرنێ بۆ ژنێ كو بێی هه‌ڤژینێ خۆ یان مه‌حره‌مه‌كێ خۆ قویناغا دوو ڕۆژان گه‌شتێ بكه‌ت، مه‌حره‌م ژی ئه‌و كه‌سه‌ یێ بۆ هه‌تا هه‌تایێ پێكئینانا هه‌ڤژینییێ د گه‌ل حه‌رام بیت ژ كه‌سوكاران، وه‌كی باب، كوڕ، برازا و خوارزا و مام، خال و یێن وه‌كی وان. یا دووێ: پاشڤه‌برن ژ ڕۆژیگرتنا ڕۆژا جه‌ژنا ڕه‌مه‌زانێ و جه‌ژنا قوربانێ، چ وه‌كی نه‌زر بیت یان سوننه‌ت بیت یان كه‌فاره‌ت. یا سێیێ: پاشڤه‌برن ژ نڤێژێن سوننه‌ت پشتی نڤێژا ئێڤاری هه‌تا ڕۆژ ئاڤا دبیت و پشتی نڤێژا سپێدێ هه‌تا ڕۆژ دهه‌لێت. یا چارێ: پاشڤه‌برن ژ گه‌شتكرنێ بۆ هه‌ر جهه‌كی كو مرۆڤی باوه‌ری هه‌بیت خێر ل وێرێ یا زێده‌یه‌ یان ئه‌و جهه‌ یێ پیرۆزه‌، ژ بلی ڤان سێ مزگه‌فتان، ڤێجا ژ بلی وان هه‌رسێكان بار بۆ چ جهێن دی ناهێته‌ پێچان و گه‌شت بۆ ناهێته‌ كرن ب تنێ بۆ مه‌ره‌ما كرنا نڤێژێ تێدا، چونكی خێر د وان هه‌رسێ مزگه‌فتاندا دهێته‌ چه‌ند جار كرن و نه‌ وه‌كی یێن دییه‌، ئه‌و سێ مزگه‌فت ژی: مزگه‌فتا حه‌رام، مزگه‌فتا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و مزگه‌فتا ئه‌قصایێ.

فوائد الحديث

دروست نینه‌ ژن بێی مه‌حره‌م گه‌شتێ بكه‌ت.

ژن بۆ ژنێ نه‌ مه‌حره‌مه‌ د گه‌شتێدا، ژ به‌ر گۆتنا وی: "هه‌ڤژینێ وێ یان مه‌حره‌مه‌ك".

هه‌ر تشتێ بێژنێ گه‌شتكرن، پاشڤه‌برن ل ژنێ هاتییه‌ كرن بێی هه‌ڤژین یان بێی مه‌حره‌م وێ گه‌شتێ ئه‌نجام بده‌ت، و ئه‌ڤ فه‌رمووده‌ ل دویڤ ڕه‌وش و حالێ پرسیاركه‌ری و جهێ وی بوویه‌.

مه‌حره‌مێ ژنێ هه‌ڤژینێ وێیه‌ یان ئه‌وه‌ یێ پێکئیكانا هه‌ڤژینییێ بۆ هه‌تا هه‌تایێ د گه‌ل حه‌رام بیت، چ ژ به‌ر نێزیكاتییێ بیت وه‌كی، باب و كوڕ و مام و خال، یان ژ به‌ر شیرخوارنێ بیت، وه‌كی بابێ شیری یان مامێ شیری، یان ژ به‌ر خزماتییێ بیت وه‌كی بابێ هه‌ڤژینی (ئانكو خه‌زیری). دڤێت مه‌حره‌م یێ موسلمان و بالغ و ئاقل و جهێ باوه‌رییێ بیت؛ چونكی مه‌ره‌م پێ پاراستنا ژنێیه و ب ڕێڤه‌برنا كاروبارێن وێیه‌‌.

گرنگیپێدانا شه‌ریعه‌تێ ئیسلامێ ب ژنێ و پاراستن و ڕێزگرتنا وێ.

دروست نه‌بوونا نڤێژێن سوننه‌ت یێن بێی ئه‌گه‌ر پشتی سپێدێ و ئێڤاری، به‌لێ نڤێژێن فه‌ڕز یێن ژ خودانی چووین یان نڤێژێن خودان ئه‌گه‌ر وه‌كی ته‌حییه‌تول مه‌سجد و یێن هۆسا دروستن.

كرنا نڤێژێ ئێكسه‌ر پشتی هه‌لاتنا ڕۆژێ یا حه‌رامه‌، به‌لكی دڤێت ب ته‌مه‌ت ڕمه‌كێ بلند ببیت، كو نێزیكی ده‌هـ هه‌تا پازده‌ خوله‌كان دكێشیت.

ده‌مێ نڤێژا ئێڤاری یێ به‌رده‌وامه‌ هه‌تا ڕۆژ ئاڤا دبیت.

دروسته‌ گه‌شت بۆ وان هه‌رسێ مزگه‌فتان بهێته‌ كرن.

قه‌در و بهایێ وان هه‌رسێ مزگه‌فتان ل سه‌ر هه‌میێن دی.

دروست نه‌بوونا گه‌شتكرنێ ب تایبه‌تی بۆ سه‌ره‌دانا گۆڕان، هه‌تا ئه‌گه‌ر گۆڕێ پێغه‌مبه‌ری ژی بیت (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن)، به‌لێ بۆ وی كه‌سێ ل مه‌دینێ بیت یان بۆ مه‌ره‌مه‌كا دی یا دروست هاتبیته‌ مه‌دینێ دروسته‌ سه‌ره‌دانا گۆڕێ وی بكه‌ت.

التصنيفات

Rulings of Al-Masjid Al-Haraam, the Prophet's Mosque, and the Aqsa Mosque, Rulings of Women, History of Makkah, Madinah, and the Aqsa (Jerusalem)