الشرح

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਖੀਰਲੇ ਤਸ਼ਹੁੱਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਫੇਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਪਨਾਹ (ਸ਼ਰਨ) ਮੰਗਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਪਨਾਹ ਮੰਗਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 1- ਕਬਰ ਦੇ ਅਜ਼ਾਬ ਤੋਂ। 2- ਜਹੰਨਮ ਦੇ ਅਜ਼ਾਬ ਤੋਂ। ਭਾਵ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ। 3- ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਜ਼ਮਾਇਸ਼ (ਫ਼ਿਤਨੇ) ਤੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਰਾਮ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਆਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਤੋਂ, ਭਾਵ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੂਹ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਇਸਲਾਮ ਜਾਂ ਸੁੰਨਤ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਜਾਂ ਕਬਰ ਦੀ ਆਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਤੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਤੋਂ। 4- ਮਸੀਹ ਦੱਜਾਲ ਦੇ ਫ਼ਿਤਨੇ ਤੋਂ, ਜੋ ਆਖ਼ਰੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲੇਗਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅੱਲਾਹ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਆਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਜਾਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਫ਼ਿਤਨਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਫ਼ਿਤਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰੇਗਾ।