ਦੱਸੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਫਰਜ਼ ਨਮਾਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਹਾਂ, ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖਾਂ, ਹਲਾਲ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਸਮਝਾਂ, ਹਰਾਮ ਨੂੰ ਹਰਾਮ ਸਮਝਾਂ

ਦੱਸੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਫਰਜ਼ ਨਮਾਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਹਾਂ, ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖਾਂ, ਹਲਾਲ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਸਮਝਾਂ, ਹਰਾਮ ਨੂੰ ਹਰਾਮ ਸਮਝਾਂ

“ਅਬੂ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਜਾਬਿਰ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਅਨਸਾਰੀ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ ਤੋਂ (ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ):” “ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੱਸੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਫਰਜ਼ ਨਮਾਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਹਾਂ, ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖਾਂ, ਹਲਾਲ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਸਮਝਾਂ, ਹਰਾਮ ਨੂੰ ਹਰਾਮ ਸਮਝਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ? ਉਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ‘ਹਾਂ।’”

[صحيح] [رواه مسلم]

الشرح

ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਪੰਜ ਫਰਜ਼ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਨਫਲ ਨਮਾਜ਼ ਨਾ ਪੜ੍ਹੇ; ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖੇ ਤੇ ਕੋਈ ਨਫਲ ਰੋਜ਼ੇ ਨਾ ਰੱਖੇ; ਹਲਾਲ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਮੰਨਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਹ਼ਰਾਮ ਨੂੰ ਹ਼ਰਾਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਤੋਂ ਬਚੇ — ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇਗਾ।

فوائد الحديث

ਇਸਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਫਰਜ਼ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਰਾਮ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਉਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਹਲਾਲ ਅਮਲ (ਕਰਮ) ਕਰਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹਲਾਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ, ਅਤੇ ਹਰਾਮ ਅਮਲ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹਰਾਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ (ਮਹੱਤਤਾ) ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

ਫਰਜ਼ ਅਮਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਰਾਮ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ (ਸਾਧਨ) ਬਣਦਾ ਹੈ।