((باوه‌ردارێ ب هێز، باشتر و خۆشتڤیتره‌ ل ده‌ڤ خودێ ژ باوه‌ردارێ لاواز و د هه‌ردووكاندا خێر یا هه‌ی

((باوه‌ردارێ ب هێز، باشتر و خۆشتڤیتره‌ ل ده‌ڤ خودێ ژ باوه‌ردارێ لاواز و د هه‌ردووكاندا خێر یا هه‌ی

ئه‌بو هوره‌یره‌ (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((باوه‌ردارێ ب هێز، باشتر و خۆشتڤیتره‌ ل ده‌ڤ خودێ ژ باوه‌ردارێ لاواز و د هه‌ردووكاندا خێر یا هه‌ی (هه‌ردووك د باشن)، یێ ڕژدبه‌ ل سه‌ر وی تشتێ مفایێ ته‌ تێدا و داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ بكه‌ و سست نه‌به‌، و ئه‌گه‌ر تشته‌كێ نه‌خۆش ب سه‌رێ ته‌ هات، نه‌بێژه‌: ئه‌گه‌ر من فلان تشت كربا؛ دا هۆسا و هۆسا چێبیت، به‌لكی بێژه‌: ئه‌ڤه‌ قه‌ده‌را خودێیه‌ و تشتێ وی ڤیایی كر، چونكی ب ڕاستی په‌یڤا (ئه‌گه‌ر - لَوْ) ده‌رگه‌هێ كریارێن شه‌یتانی ڤه‌دكه‌ت)).

[صحيح] [رواه مسلم]

الشرح

پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) دیار دكه‌ت كو باوه‌ردار هه‌می خێر و باشییه‌، به‌لێ باوه‌ردارێ ب هێز د باوه‌ری و حه‌ز و ئیراده‌ و مال و هه‌می لایه‌نێن دی یێن هێزێدا، باشتر و خۆشتڤیتره‌ ل ده‌ڤ خودایێ مه‌زن ژ باوه‌ردارێ لاواز. پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) شیره‌ت ل باوه‌رداری كر كو ئه‌گه‌رێن سه‌ركه‌ڤتنێ وه‌رگریت د وان تشتێن مفا بۆ دونیا و ئاخره‌تا وی تێدا هه‌ی، د گه‌ل هندێ دڤێت پشتا خۆ ب خودایێ مه‌زنڤه‌ گرێده‌ت و داخوازا هاریكارییێ ژ وی بكه‌ت و خۆ بهێلیته ب هیڤییا ویڤه‌، پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) پاشڤه‌برن ل سستی و ته‌مبه‌لی و بێهێزیێ كر د ئه‌نجامدانا وان كاراندا یێن مفایێ هه‌ردوو مالێن دونیا و ئاخره‌تێ تیدا هه‌ی. ڤێجا ئه‌گه‌ر باوه‌رداری خۆ د کاریدا زه‌حمه‌ت دا و ده‌ست ب ئه‌گه‌رانڤه‌ گرت و پشتا خۆ ب خودایێ خۆڤه‌ گرێدا و داخوازا باشی و هاریكارییێ ژ خودێ كر، ئێدی پشتی هنگی چ ل سه‌ر وی نینه‌ ژ بلی هندێ ئه‌و كارێ خۆ هه‌مییێ ڕاده‌ستی خودایێ خۆ بكه‌ت و بلا بزانیت كو هه‌لبژارتنا خودایێ مه‌زن بۆ وی خێره‌ و باشتره . پاشی ئه‌گه‌ر پشتی هنگی تووشی نه‌خۆشی یان مۆسیبه‌ته‌كێ بوو، بلا نه‌بێژیت: "ئه‌گه‌ر من فلان تشت كربا؛ دا هۆسا و هۆسا چێبیت"، "چونكی په‌یڤا (ئه‌گه‌ر - لَوْ) ده‌رگه‌هێ كریارێن شه‌یتانی ڤه‌دكه‌ت" بۆ نه‌ڕازیبوونێ ل سه‌ر قه‌ده‌را خودێ و خه‌مخوارنا ل سه‌ر تشتێ بووری، به‌لكی بلا ب ڕازیبوونڤه‌ بێژیت: "قه‌ده‌را خودێیه‌ و تشتێ وی ڤیای كر"، چونكی ئه‌وا ڕویدای هه‌می ب ڤیانا خودێ بوویه‌ و ئه‌وی چ بڤێت دكه‌ت و كه‌س نه‌شێت بڕیارا وی بزڤڕینیت.

فوائد الحديث

جوداهییا خه‌لكی د پله‌یێن باوه‌رییێدا.

سوننه‌تبوونا هێزێ د كار و كریاراندا، چونكی ئه‌و مفایێ ژ كه‌سێ بهێزڤه‌ دهێت؛ ژ كه‌سێ لاوازڤه‌ ناهێت.

پێدڤییه‌ مرۆڤ یێ ڕژد بیت ل سه‌ر وی تشتێ مفایێ وی تێدا هه‌ی و ده‌ست ژ تشتێ بێمفا به‌رده‌ت.

پێدڤییه‌ باوه‌ردار د هه‌می كارێن خۆدا داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ بكه‌ت و ب تنێ پشتبه‌ستنێ ل سه‌ر خۆ نه‌كه‌ت.

پشتڕاستكرنا قه‌زا و قه‌ده‌رێ و كو ئه‌و دژی ئه‌گه‌ر وه‌رگرتن و خۆزه‌حمه‌تدانێ نینه بۆ داخوازکرنا خێر و باشییان‌.

پاشڤه‌برن ژ گۆتنا (ئه‌گه‌ر - لَوْ) ب مه‌ره‌ما نه‌ڕازیبوونێ ده‌مێ نه‌خۆشی دهێن و حه‌رامبوونا نه‌ڕازیبوونێ ل سه‌ر بڕیار و قه‌ده‌را خودایێ مه‌زن.

التصنيفات

Issues of Divine Decree and Fate, Acts of Heart