الشرح

ਨਜਦ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਚੀ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਮਾਜ਼ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਫਰਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਮਾਜ਼ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਫਰਜ਼ ਹੈ? ਆਪ ﷺ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਚਾਹੋ, ਓਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀਆਂ (ਨਫ਼ਲ) ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ: ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਰੋਜ਼ੇ ਵੀ ਫਰਜ਼ ਹਨ। ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕੀ ਰਮਜ਼ਾਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਰੋਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਫਰਜ਼ ਹੈ? ਆਪ ﷺ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਨਫ਼ਲ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਫੇਰ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਕਾਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਸੋ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕੀ ਫਰਜ਼ ਜ਼ਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੋਈ ਸਦਕਾ (ਦਾਨ) ਜ਼ਰੂਰੀ (ਭਾਵ ਫਰਜ਼) ਹੈ? ਆਪ ﷺ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਜੇਕਰ ਨਫ਼ਲੀ ਸਦਕਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਕੋਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਰਜ਼ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਦਮੀ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ (ਸੁੰਹ) ਖਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਘਾਟ ਜਾਂ ਵਾਧ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਕਰੇਗਾ। ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: ਇਹ ਆਦਮੀ ਜੇਕਰ ਆਪਣੀ ਕਸਮ 'ਤੇ ਸੱਚਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।