فوائد الحديث

Пайваста зикри Аллоҳ Таъолоро кардан, дар зоҳир ва ботин, аз беҳтарин авомили наздикӣ ба Аллоҳ Таъоло ва судмандтарини он назди ҳақ Таъоло аст.

Ҳамаи аъмол дар воқеъ барои барпо доштани зикри Аллоҳ Таъоло қарор дода шудааст. Аллоҳ Таъоло мефармояд: "Намозро барои зикри ман барпо дор." Ва Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) мефармояд: Ҳамоно тавофи хонаи Каъба ва (саъй) байни Сафо ва Марва ва рамйи ҷамарот барои барпо доштани зикри Аллоҳ Таъоло қарор дода шудааст. Ба ривояти Абудовуд ва Тирмизӣ.

Ъизз ибни Абдуссалом дар китоби "Қавоид"-аш гуфтааст: "Ин ҳадис далолат бар он мекунад, ки савоб дар ҳама ибодатҳо бар асоси заҳмат нест, ки шахс бардошт мекунад, балки мумкин аст Аллоҳ Таъоло барои амалҳои андак, бештар аз амалҳои бисёр аҷру савоб диҳад. Бинобар ин подош бар асоси тафовут дар мартаба ва шаъну шараф (и амалҳо), дода мешавад."

Ал-Муновӣ дар китоби "Файзул-қадир" мегӯяд: "Ин ҳадис ба ин маънӣ аст, ки зикр барои касоне, ки мухотаби ин сухан буданд, беҳтарин амал буд. Ва агар шахси шуҷоъ ва диловар мавриди хитоб бошад, ки ҳузури ӯ дар майдони ҷанг ба Ислом суд мерасонад, ба ӯ ҷиҳод пешниҳод карда мешавад. Ва агар сарватманде, ки фақирон аз ӯ суд мебаранд, мавриди хитоб қарор гирад, ба ӯ садақа пешниҳод мешавад. Ва касе, ки тавоноии ҳаҷро дорад, ба ӯ ҳаҷ пешниҳод мешавад. Ва касе, ки падару модараш назди ӯ ҳастанд, некӯкорӣ ба онҳо ба ӯ тавсия дода мешавад. Ин гуна миёни ҳама ҳадисҳо тавофуқ эҷод мешавад."

Комилтарин зикр, ҳамон зикре аст, ки бо нутқи забон ва тадаббур ва тафаккури дил бошад. Сипас он зикре, ки танҳо бо дил бошад, монанди тафаккур ва сипас он чи танҳо бар забон бошад. Ва иншоаллоҳ ҳаммааш подош доранд.

Пойбандии мусалмон ба зикрҳое, ки вобаста ба аҳвол ва вақтҳо ҳастанд, монанди, зикрҳои субҳу шом, зикри ворид шудан ба масҷид ва хона ва дастшӯйи ва баромадан аз онҳо ва дигар зикрҳо, ӯро аз ҷумлаи касоне қарор медиҳад, ки зикри Аллоҳро бисёр мегӯянд.