‌ ئه‌و ملله‌ته‌كه‌ ئه‌گه‌ر عه‌بده‌كێ باش یان زه‌لامه‌كێ باش د ناڤ واندا مربا؛ دا مزگه‌فته‌كێ ل سه‌ر گۆڕێ وی ئاڤا كه‌ن

‌ ئه‌و ملله‌ته‌كه‌ ئه‌گه‌ر عه‌بده‌كێ باش یان زه‌لامه‌كێ باش د ناڤ واندا مربا؛ دا مزگه‌فته‌كێ ل سه‌ر گۆڕێ وی ئاڤا كه‌ن

عائیشا‌یا دایكا باوه‌رداران (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: ئۆم سه‌له‌مه‌یێ بۆ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ كەنیسەیەکێ كر كو وێ یا ل ئه‌ردێ حه‌به‌شه‌ دیتی، دگۆتنێ (ماریا)، ڤێجا به‌حسێ وان وێنەیێن وێ تێدا دیتین بۆ وی كر، ئینا پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((‌ ئه‌و ملله‌ته‌كه‌ ئه‌گه‌ر عه‌بده‌كێ باش یان زه‌لامه‌كێ باش د ناڤ واندا مربا؛ دا مزگه‌فته‌كێ ل سه‌ر گۆڕێ وی ئاڤا كه‌ن و دا ئه‌وان وێنه‌یان تێدا چێكه‌ن، ب ڕاستی ئه‌و‌ خرابترین چێكرینه‌ ل ده‌ڤ خودێ)).

[صحيح] [متفق عليه]

الشرح

ئۆم سه‌له‌مه‌یا دایكا باوه‌رداران (خودێ ژێ ڕازی بیت) بۆ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ هندێ كر كو ده‌مێ ئه‌و ل ئه‌ردێ حه‌به‌شه‌یێ بوو، وێ کەنیسەیەك دیتییه‌ -دگۆتنێ ماریا‌- وێنه‌ و نه‌خش و نیگار تێدا بوون؛ ڤێجا وێ ئه‌ڤ چه‌نده‌ وه‌ك سه‌رسورمانه‌ك به‌حسكر! ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ئه‌گه‌رێ دانانا ڤان وێنه‌یان بۆ وێ دیار كر ڤێجا گۆت: ئه‌وێن تو به‌حس ژێ دكه‌ی، هه‌ر ده‌مێ زه‌لامه‌كێ باش د ناڤ واندا مربا؛ دا مزگه‌فته‌کێ ل سه‌ر گۆڕێ وی ئاڤا كه‌ن دا كو نڤێژێ تێدا بكه‌ن و ئه‌و وێنه‌ تێدا دكێشان و دیار كر كو ئه‌و كه‌سێ ڤی كاری بكه‌ت؛ خرابترینێ چێكرییانه‌ ل ده‌ڤ خودایێ مه‌زن؛ چونكی كریارا وی سه‌ردكێشیت بۆ په‌یداكرنا شركێ بۆ خودایێ مه‌زن.

فوائد الحديث

حه‌رامبوونا ئاڤاكرنا مزگه‌فتان ل سه‌ر گۆڕان، یان نڤێژكرنا ل ده‌ڤ وان، یان ڤه‌شارتنا مریان د ناڤ مزگه‌فتاندا؛ بۆ هندێ دا كو ڕێك ل به‌ر شركێ بهێته‌ گرتن.

ئاڤاكرنا مزگه‌فتان ل سه‌ر گۆڕان و دانانا وێنه‌یان تێدا، كریارا جوهی و فه‌له‌یانه‌ و هه‌ر كه‌سێ ڤی كاری بكه‌ت؛ ئه‌ڤه‌ ئه‌و وه‌كی وان لێ هاتییه‌.

حه‌رامبوونا دروستكرن و كێشانا وێنه‌یێن تشتێن خودان ڕح.

هه‌ر كه‌سێ مزگه‌فته‌كێ ل سه‌ر گۆڕه‌كی ئاڤا بكه‌ت و وێنه‌یان تێدا بكێشیت، ئه‌و ژ خرابترینێ چێكرییێن خودێیه‌.

پاراستنا ته‌مام یا شه‌ریعه‌تی بۆ ته‌وحیدێ، ب ڕێگریكرن ژ وان هه‌می ئه‌گه‌رێن به‌ره‌ڤ شركێ دچن.

ڕێگریكرن ژ زێده‌گاڤیكرنێ د مرۆڤێن باشدا؛ چونكی ئه‌ڤه‌ ئه‌گه‌رێ كه‌ڤتنا د ناڤ شركێدایه‌.

التصنيفات

Oneness of Allah's Worship, The rulings of mosques