ئه‌و تشتێ تو دبێژی و گازییێ بۆ دكه‌ی یێ جوان و تازه‌یه‌‌، خۆزی ته‌ بۆ مه‌ گۆتبا و دیاركربا‌ كا ئه‌و كارێن مه‌ كرین كه‌فاره‌ته‌ك بۆ هه‌یه‌؟

ئه‌و تشتێ تو دبێژی و گازییێ بۆ دكه‌ی یێ جوان و تازه‌یه‌‌، خۆزی ته‌ بۆ مه‌ گۆتبا و دیاركربا‌ كا ئه‌و كارێن مه‌ كرین كه‌فاره‌ته‌ك بۆ هه‌یه‌؟

ئبن عه‌باس (خودێ ژ هه‌ردووكان ڕازی بیت) دبێژیت: ((هنده‌ك مرۆڤ ژ ئه‌هلێ شركێ هه‌بوون، كوشتن گه‌له‌ك كربوو و زینا گه‌له‌ك كربوو، هاتنه‌ ده‌ڤ موحه‌ممه‌دی (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و گۆتن: ئه‌و تشتێ تو دبێژی و گازییێ بۆ دكه‌ی یێ جوان و تازه‌یه‌‌، خۆزی ته‌ بۆ مه‌ گۆتبا و دیاركربا‌ كا ئه‌و كارێن مه‌ كرین كه‌فاره‌ته‌ك بۆ هه‌یه‌؟ ئینا ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ هاته‌ خوار: {وَالَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلا بِالْحَقِّ وَلا يَزْنُونَ} [الفرقان: 68]، و ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ ژی هاته‌ خوار: {قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ} [الزمر: 53])).

[صحيح] [متفق عليه]

الشرح

هنده‌ك زه‌لام ژ موشركان هاتنه‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كو به‌ری هنگی گه‌له‌ك كوشتن و زینا كربوون، گۆتنه‌ پێغه‌مبه‌ری: ئه‌و ئیسلاما تو گازییێ بۆ دكه‌ی و ڕه‌وشتێن وێ تشتێن جوانن، به‌لێ ڕه‌وشا مه‌ دێ چاوا بیت و ئه‌و شرك و گونه‌هێن مه‌زن یێن مه‌ كرین دێ چ لێ هێن، ئه‌رێ كه‌فاره‌ته‌ك بۆ هه‌یه‌؟ پاشی ئه‌و هه‌ردوو ئایه‌ت هاتنه‌ خوارێ، كو خودایێ مه‌زن ته‌وبه‌یا خه‌لكی قه‌بویل دكه‌ت هه‌ر چه‌نده‌ گونه‌هێن وان گه‌له‌ك بن و د مه‌زن ژی بن، ئه‌گه‌ر ئه‌و ته‌وبه‌ نه‌بایه؛‌ دا هه‌ر ل سه‌ر كوفر و سه‌رپێداچوونا خۆ مینن و نه‌دهاتنه‌ د ناڤ ڤی ئایینیدا.

فوائد الحديث

قه‌در و بهایێ ئیسلامێ و مه‌زناهییا وێ، كو هه‌ر گونه‌هه‌كا به‌ری هنگی هاتییه‌ كرن ژ ناڤ دبه‌ت.

فره‌هییا دلۆڤانییا خودێ د گه‌ل عه‌بدێن خۆ‌ و لێبوورین و غه‌فراندنا وی.

حه‌رامبوونا شركێ و حه‌رامبوونا كوشتنا مرۆڤان ب نه‌حه‌قی و حه‌رامبوونا زینایێ و گه‌فكرن ل وان كه‌سێن ڤان گونه‌هان ئه‌نجام دده‌ن.

ته‌وبه‌یا ڕاست و دروست ئه‌وا د گه‌ل دلسۆزی و كارێ چاك بیت؛ هه‌می گونه‌هێن مه‌زن ژێدبه‌ت و كوفریكرنا ب خودێ ژی دچیته‌ د بنڤه‌.

حه‌رامبوونا بێهیڤیبوونێ ژ دلۆڤانییا خودایێ مه‌زن.

التصنيفات

Islam, Interpretation of verses