الشرح

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਮਾਮ ਅਤੇ ਅਮੀਰ (ਸ਼ਾਸਕ) ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੀਨ ਤੇ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ, ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ (ਜ਼ਾਲਮਾਂ) ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਜਿਹਾਦ (ਲੜਾਈ) ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅਦਾਬ (ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ/ਆਚਰਣ) ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਔਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੇ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਵਰਿਸ਼ (ਦੇਖਭਾਲ) ਕਰੇ। ਗ਼ੁਲਾਮ (ਸੇਵਕ) ਅਤੇ ਨੌਕਰ/ਮਜ਼ਦੂਰ 'ਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਮਾਲ (ਧਨ) ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।