الشرح

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਹਾਕਮ (ਸ਼ਾਸਕ) ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਬਣ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਕੰਮ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਸਹੀ ਲੱਗਣਗੇ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਕੰਮ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਗਲਤ ਲੱਗਣਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਲਾਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾ ਸਮਝੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁਨਾਹ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਕਤ (ਦੋਗਲੇਪਣ) ਤੋਂ ਬਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਉਸਨੂੰ ਹਾਥ ਨਾਲ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਜ਼ਬਾਨ ਨਾਲ ਖੰਡਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇਸ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਗੁਨਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇਕਦਮ 'ਤੇ ਚੱਲੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਬਰਬਾਦੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਫੇਰ ਸਹਾਬੀਆਂ (ਸਾਥੀਆਂ) ਨੇ ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਹਾਕਮਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਨਾ ਕਰੀਏ? ਤਾਂ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਮਨਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਰਮਾਇਆ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਅਜਿਹਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹਿਣ।