إعدادات العرض
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਭੁਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹ ਲਵੇ, ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੇ। ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਕੱਫ਼ਾਰਾ…
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਭੁਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹ ਲਵੇ, ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੇ। ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਕੱਫ਼ਾਰਾ (ਭਰਪਾਈ) ਨਹੀਂ ਹੈ
ਅਨਸ ਬਿਨ ਮਾਲਿਕ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਭੁਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹ ਲਵੇ, ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੇ। ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਕੱਫ਼ਾਰਾ (ਭਰਪਾਈ) ਨਹੀਂ ਹੈ: {وَأَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي} (ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਮਾਜ਼ ਕਾਇਮ ਕਰ।) [ਸੂਰਤ-ਤਾਹਾ: 14]।"
[صحيح] [متفق عليه]
الترجمة
العربية English မြန်မာ Svenska Čeština ગુજરાતી Yorùbá Nederlands اردو Indonesia ئۇيغۇرچە বাংলা සිංහල हिन्दी Tiếng Việt Hausa తెలుగు Kiswahili پښتو অসমীয়া دری Кыргызча Lietuvių Kinyarwanda नेपाली മലയാളം Bosanski ಕನ್ನಡ Kurdî Română Shqip Soomaali Српски Wolof Українська Tagalog தமிழ் Moore Azərbaycan فارسی ქართული 中文 Magyar Português Deutsch Македонски Русский Bambara አማርኛ Malagasy Oromoo ភាសាខ្មែរ ไทย मराठी Türkçe Italiano O‘zbek Español Kurmancî 日本語 тоҷикӣالشرح
ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕਰਨਾ (ਪੜ੍ਹਨਾ) ਭੁਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿੱਕਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਉਸਦੀ ਕਜ਼ਾ (ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ) ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਾ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਗੁਨਾਹ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਸ ਦੇ ਸਿਵਾਏ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਮਹਾਨ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਕੁਰਆਨ ਪਾਕ ਵਿੱਚ ਫਰਮਾਇਆ ਹੈ: "ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਮਾਜ਼ ਕਾਇਮ ਕਰ।" [ਸੂਰਤ ਤਾਹਾ: 14] ਭਾਵ: ਭੁੱਲੀ ਹੋਈ ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹ ਲਵੋ, ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੇ।فوائد الحديث
ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ (ਪੜ੍ਹਨ) ਤੇ ਕਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਬਿਆਨ।
ਬਿਨਾ ਉਜ਼ਰ (ਜਾਇਜ਼ ਕਾਰਨ) ਦੇ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਕਜ਼ਾ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਵਾਜਿਬ (ਲਾਜ਼ਮੀ) ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਮਾਜ਼ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਾਜ਼ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸੌ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਮਾਜ਼ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਗ ਜਾਵੇ।
ਛੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਜ਼ਾ ਫੌਰਨ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਵਾਜਿਬ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।