ਜ਼ਲੀਲ (ਅਪਮਾਨਿਤ) ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਜ਼ਲੀਲ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਜ਼ਲੀਲ ਹੋਵੇ।» ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ! ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਆਪ ﷺ…

ਜ਼ਲੀਲ (ਅਪਮਾਨਿਤ) ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਜ਼ਲੀਲ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਜ਼ਲੀਲ ਹੋਵੇ।» ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ! ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਆਪ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ, ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਵੀ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ) ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।

ਅਬੁ-ਹੁਰੈਰਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਜ਼ਲੀਲ (ਅਪਮਾਨਿਤ) ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਜ਼ਲੀਲ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਜ਼ਲੀਲ ਹੋਵੇ।» ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ! ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਆਪ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ, ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਵੀ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ) ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।»

[صحيح] [رواه مسلم]

الشرح

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਕਿਸੇ ਲਈ ਜ਼ਿੱਲਤ (ਅਪਮਾਨ) ਅਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਦੀ ਬਦਦੁਆ (ਸਰਾਪ) ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨੱਕ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਣ ਤੱਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕਹੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਹੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ! ਇਹ ਬਦਦੁਆ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ? ਆਪ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੱਬ (ਸਾਧਨ) ਨਾ ਬਣਾ ਸਕਿਆ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਨਾ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ।

فوائد الحديث

ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਬੱਬ (ਸਾਧਨ) ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ।

ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਨਾਫ਼ਰਮਾਨੀ (ਅਣਆਗਿਆਕਾਰੀ) ਵੱਡਾ ਗੁਨਾਹ ਹੈ।

التصنيفات

Merits of Being Dutiful to One's Parents