ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਜ਼ਾਨ ਸੁਣੋ, ਤਾਂ ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ ਦੇ ਕਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦੁਹਰਾਓ।

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਜ਼ਾਨ ਸੁਣੋ, ਤਾਂ ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ ਦੇ ਕਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦੁਹਰਾਓ।

ਅਬੁ-ਸਈਦ ਖੁਦਰੀ ਰਜ਼ੀਅਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਜ਼ਾਨ ਸੁਣੋ, ਤਾਂ ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ ਦੇ ਕਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦੁਹਰਾਓ।"

[صحيح] [متفق عليه]

الشرح

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਅਜ਼ਾਨ ਸੁਣਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ (ਅਜ਼ਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ) ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵ ਅਸੀਂ ਹਰੇਕ ਵਾਕ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੀਏ ਜਿਵੇਂ ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਕਬੀਰ (ਅੱਲਾਹੁ ਅਕਬਰ) ਕਹੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਤਕਬੀਰ ਕਹੀਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਨੋ ਗਵਾਹੀਆਂ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਦੋਨੋ ਗਵਾਹੀਆਂ ਦੇਈਏ। ਲੇਕਿਨ "ਹੱਯਾ ਅਲੱਸ-ਸਲਾਹ" ਤੇ "ਹੱਯਾ ਅਲਲ ਫ਼ਲਾਹ" ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਲਾ ਹੌਲਾ ਵਲਾ ਕੁੱਵਤਾ ਇੱਲਾਹ ਬਿੱਲਾਹ।" ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ।

فوائد الحديث

ਪਹਿਲੇ ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਦੀਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਹਨ।

ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ ਦਾ ਜਵਾਬ ਬੰਦਾ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਪਖਾਨੇ (ਬਾਥਰੂਮ) ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹਾਜਤ (ਟੱਟੀ-ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰਨ) ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।

التصنيفات

The Azan and Iqaamah