ਜੋ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਚੁਣੋ, ਜੋ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚ ਸਕੂਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਝੂਠ ਸ਼ੱਕ ਤੇ ਆਸ਼ੰਕਾ…

ਜੋ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਚੁਣੋ, ਜੋ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚ ਸਕੂਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਝੂਠ ਸ਼ੱਕ ਤੇ ਆਸ਼ੰਕਾ ਹੈ।

ਅਬੁਲ ਹੌਰਾ ਸਾਅਦੀ ਰਹਿਮਾਹੁੱਲਾਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਮੈਂ ਹਸਨ ਬਿਨ ਅਲੀ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਤੋਂ ਕੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਤੋਂ ਇਹ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ: "ਜੋ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਚੁਣੋ, ਜੋ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚ ਸਕੂਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਝੂਠ ਸ਼ੱਕ ਤੇ ਆਸ਼ੰਕਾ ਹੈ।"

[صحيح] [رواه الترمذي والنسائي وأحمد]

الشرح

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਹ ਮਨਾਹ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਹਲਾਲ ਹਨ ਜਾਂ ਹਰਾਮ? ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਪਣਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਹਲਾਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਹੋਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੰਦੇ ਦਾ ਮਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

فوائد الحديث

ਹਰੇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਈ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਯਕੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਸਮਝ ਤੇ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਦੀਨ 'ਤੇ ਚੱਲੇ।

ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਤੋਂ ਮਨਾਹੀ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚੈਨ ਤੇ ਸਕੂਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ ਅਤੇ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੋ।

ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ 'ਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਤੇ ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੇਚੈਨੀ ਤੇ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

التصنيفات

Divergence and Preponderance