((سویند ب وی خودایێ نه‌فسا موحه‌ممه‌دی د ده‌ستیدا، هه‌ر كه‌سه‌كێ ڤێ ئوممه‌تێ (ڤێ جیهانێ) گوهـ ل من ببیت، چ جوهی بیت یان فه‌له‌، پاشی بمریت و باوه‌رییێ ب وێ…

((سویند ب وی خودایێ نه‌فسا موحه‌ممه‌دی د ده‌ستیدا، هه‌ر كه‌سه‌كێ ڤێ ئوممه‌تێ (ڤێ جیهانێ) گوهـ ل من ببیت، چ جوهی بیت یان فه‌له‌، پاشی بمریت و باوه‌رییێ ب وێ په‌یامێ نه‌ئینیت یا ئه‌ز پێ هاتیمه‌ هنارتن؛ هنگی دێ ژ وان كه‌سان بیت یێن دچنه‌ جه‌هنه‌مێ))

ئه‌بو هوره‌یره‌ (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((سویند ب وی خودایێ نه‌فسا موحه‌ممه‌دی د ده‌ستیدا، هه‌ر كه‌سه‌كێ ڤێ ئوممه‌تێ (ڤێ جیهانێ) گوهـ ل من ببیت، چ جوهی بیت یان فه‌له‌، پاشی بمریت و باوه‌رییێ ب وێ په‌یامێ نه‌ئینیت یا ئه‌ز پێ هاتیمه‌ هنارتن؛ هنگی دێ ژ وان كه‌سان بیت یێن دچنه‌ جه‌هنه‌مێ)).

[صحيح] [رواه مسلم]

الشرح

پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) سویند ب خودێ دخۆت كو هه‌ر كه‌سه‌كێ ڤێ ئوممه‌تێ گوهـ لێ ببیت، چ جوهی بیت یان فه‌له‌ یان هه‌ر كه‌سه‌كێ دی كو گازییا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گه‌هشتبیتێ و پاشی بمریت و باوه‌رییێ پێ نه‌ئینیت؛ دێ بیته‌ ئێك ژ وان كه‌سێن دچنه‌ ئاگرێ جه‌هنه‌مێ و دێ بۆ هه‌تا هه‌تایێ تێدا مینیت.

فوائد الحديث

ڤه‌گربوونا په‌یاما پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بۆ هه‌می جیهانێ و فه‌ربوونا دویڤچوونا وی و هه‌لوه‌شاندنا (نه‌سخكرنا) هه‌می ئایینێن به‌ری نوكه‌ ب ئایینێ وی.

هه‌ر كه‌سێ كۆفرێ ب پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بكه‌ت، باوه‌ری ئینانا وی ب پێغه‌مبه‌رێن دی چ مفای ناگه‌هینیتێ.

ئه‌و كه‌سێ گوهـ ل ناڤێ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) نه‌بووبیت و گازییا ئیسلامێ نه‌گه‌هشتبیتێ؛ ئه‌و یێ بێگونه‌هه‌ (عوزرا هه‌ی و خودێ لێ ناگریت‌)، و كارێ وی ل ئاخره‌تێ بۆ خودایێ مه‌زن دزڤریت‌.

مفا ژ ئیسلامێ دهێته‌ دیتن، هه‌تا ئه‌گه‌ر به‌ری مرنێ ب ده‌مه‌كێ كێم ژی بیت، هه‌تا ئه‌گه‌ر د نه‌خۆشییا گراندا ژی، ب تنێ هنگی نه‌بیت ئه‌گه‌ر ڕح ‌گه‌هشتبیته‌ گه‌رییێ.

ڕاستده‌رئیخستنا ئایینێ كافران -وه‌كی جوهی و فه‌له‌یان- بخۆ كۆفرییه‌.

ناڤئینانا جوهی و فه‌له‌یان د ڤێ فه‌رمووده‌یێدا، وه‌ك ئاگه‌هداركرنه‌كێیه‌ بۆ كه‌سێن دی، چونكی جوهی و فه‌له‌ خودان په‌ڕتووكن، ڤێجا ئه‌گه‌ر حالێ وان ئه‌ڤه‌ بیت؛ هنگی یێن چ په‌ڕتووك نه‌هه‌ی ب ساناهیتر دچنه‌ د بن ڤێ حوكمیڤه‌، له‌وا ل سه‌ر هه‌مییان فه‌ڕزه‌ بچنه‌ د ناڤ ئایینێ پێغه‌مبه‌ریدا و گوهدارییا وی بكه‌ن (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن).