ਰਹਿਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿਮਾਨ ਰਹਿਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੋ, ਆਸਮਾਨ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੇਗਾ।

ਰਹਿਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿਮਾਨ ਰਹਿਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੋ, ਆਸਮਾਨ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੇਗਾ।

ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਬਿਨ ਅਮਰ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਰਹਿਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿਮਾਨ ਰਹਿਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੋ, ਆਸਮਾਨ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੇਗਾ।»

[صحيح] [رواه أبو داود والترمذي وأحمد]

الشرح

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਹੋਰਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਮ (ਦਇਆ) ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਮਾਨ (ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹਿਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ-ਅੱਲਾਹ) ਰਹਿਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਹਰ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਛਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ-ਪੂਰਾ ਬਦਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਇਨਸਾਨਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਆਦਿ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ (ਫਲ) ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਅਸਮਾਨਾਂ ਦੇ ਉਪਰੋਂ ਰਹਿਮ ਕਰੇਗਾ।

فوائد الحديث

ਇਸਲਾਮ ਰਹਿਮਤ ਦਾ ਦੀਨ (ਧਰਮ) ਹੈ, ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਖਲੂਕ (ਜੀਵਾਂ) ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।

ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਅੱਲਾਹ ਰਹਿਮ ਦੇ ਗੁਣ (ਸਿਫਤ) ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਰਹਿਮਾਨ (ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਿਰਪਾਲੂ) ਅਤੇ ਰਹੀਮ (ਅਤਿਅੰਤ ਰਹਿਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅੱਲਾਹ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬਦਲਾ (ਇਨਾਮ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾ) ਉਸੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਰਜੇ ਦਾ ਉਸਦਾ ਅਮਲ (ਕਰਮ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

التصنيفات

Oneness of Allah's Names and Attributes, Praiseworthy Morals