إعدادات العرض
ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਹਦੀਸ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਝੂਠ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਝੂਠਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਹਦੀਸ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਝੂਠ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਝੂਠਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸਮੁਰਾ ਬਿਨ ਜੁੰਦੁਬ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ੀਰਾ ਬਿਨ ਸ਼ੋਬਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅੰਹੁਮਾ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਦੋਨੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਹਦੀਸ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਝੂਠ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਝੂਠਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।"
[صحيح] [رواه مسلم في مقدمته]
الترجمة
العربية বাংলা Bosanski English Español فارسی Indonesia Русский Tagalog Türkçe اردو 中文 हिन्दी Hausa Kurdî Português සිංහල অসমীয়া Kiswahili Tiếng Việt ગુજરાતી Nederlands پښتو नेपाली മലയാളം Кыргызча Română Svenska Српски తెలుగు ქართული Moore Magyar Македонски Čeština Українська Azərbaycan Wolof Kinyarwanda Malagasy ไทย मराठी دری አማርኛ ភាសាខ្មែរ Lietuvių Deutsch ಕನ್ನಡ Oromoo Shqip தமிழ் မြန်မာ тоҷикӣالشرح
ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪ ﷺ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹਦੀਸ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਸ ਹਦੀਸ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਝੂਠ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਇਸ ਝੂਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸ਼ਰੀਕ ਹੈ।فوائد الحديث
ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਦੀਸਾਂ ਦੀ ਛਾਣਬੀਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਝੂਠ ਘੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਨਕਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਝੂਠਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਹਦੀਸ ਦੇ ਮਨਘੜਤ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੂੰ ਨਕਲ (ਰਿਵਾਇਤ) ਕਰਨਾ ਹਰਾਮ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਨ ਲਈ (ਭਾਵ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿ ਇਹ ਮਨਘੜਤ ਹੈ) ਨਕਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।