الشرح

ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਸਾਨ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਲਾਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਫਰਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ; ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹੁਕਮਰਾਨ (ਸ਼ਾਸਕ) ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਣ, ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲਾਂਗੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫ਼ਿਤਨਾ ਤੇ ਫਸਾਦ ਫੈਲੇਗਾ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਫ਼ਿਤਨੇ ਤੇ ਫਸਾਦ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਵਾਅਦਾ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਰਹਿਣਗੇ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਦੇ ਖਾਤਰ ਹੱਕ-ਸੱਚ ਕਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ।