پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌یعه‌ت دامه‌ (سۆز و په‌یمان ژ مه‌ وه‌رگرتن) ل سه‌ر گوهداریكرنێ و جێبه‌جێكرنا فه‌رمانێن كاربده‌ستان ل…

پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌یعه‌ت دامه‌ (سۆز و په‌یمان ژ مه‌ وه‌رگرتن) ل سه‌ر گوهداریكرنێ و جێبه‌جێكرنا فه‌رمانێن كاربده‌ستان ل ده‌مێ به‌رته‌نگی و به‌رفره‌هییێ، د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ خۆش و د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ نه‌خۆش، بگره‌ خۆ ل ده‌مێ ئه‌و مافێن خۆ ل پێش مه‌ دئێخن

عوباده‌یێ كوڕێ صامتی (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌یعه‌ت دامه‌ (سۆز و په‌یمان ژ مه‌ وه‌رگرتن) ل سه‌ر گوهداریكرنێ و جێبه‌جێكرنا فه‌رمانێن كاربده‌ستان ل ده‌مێ به‌رته‌نگی و به‌رفره‌هییێ، د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ خۆش و د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ نه‌خۆش، بگره‌ خۆ ل ده‌مێ ئه‌و مافێن خۆ ل پێش مه‌ دئێخن، هه‌روه‌سا كو ئه‌م هه‌ڤڕكییێ ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ د گه‌ل خودانێن ده‌ستهه‌لاتێ نه‌كه‌ین، و ل سه‌ر هندێ كو ئه‌م ئاخڤتنا حه‌قییێ بێژین خۆ ئه‌م ل كیڤه‌ بین، بۆ ڤێ چه‌ندێ ژی ئه‌م ژ لۆمه‌كرنا چ لۆمه‌كه‌ران نه‌ترسین.

[صحيح] [متفق عليه]

الشرح

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) سۆز و په‌یمان ژ صه‌حابییان وه‌رگرت ل سه‌ر گوهداریكرنا مه‌زن و كاربده‌ستێن خۆ د كاروبارێن بۆ وان ب ساناهی و یێن ب زه‌حمه‌ت و ل ده‌مێ ئه‌و د زه‌نگین و ل ده‌مێ ئه‌و د هه‌ژار، چ ئه‌ڤ فه‌رمانێن كاربده‌ستێن وان ل وان دكه‌ن ژ وان تشتان بن یێن نه‌فسێن وان حه‌ز ژێ دكه‌ن یان ژی ئه‌و بن یێن بۆ نه‌فسێن وان د نه‌خۆش، خۆ ئه‌گه‌ر مه‌زن و كاربده‌ستان مال و سامانێ گشتی یان پۆست و پله‌ و تشتێن دی دانه‌ هنده‌ك كه‌سان ژ ملله‌تێ خۆ و نه‌دانه‌ هنده‌كێن دی، خۆ ل ڤی ده‌می ژی پێدڤییه‌ ئه‌و د باشییێدا گوهدارییا وان بكه‌ن و ژ بن فه‌رمانا وان ده‌رنه‌كه‌ڤن، چونكی ئه‌و فتنه‌ و خرابییا د شه‌ڕكرنا د گه‌ل واندا په‌یدا دبیت؛ مه‌زنتره‌ ژ وێ خرابییا ژ به‌ر زۆڕدارییا كاربده‌ستان په‌یدا دبیت، هه‌ر ژ وی تشتێ سۆز و په‌یمان پێ داینه‌ وان ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌و ئاخڤتنا حه‌قییێ بێژن خۆ ل كیڤه‌ بن، بۆ ڤێ چه‌ندێ ژی دلسۆز بن د گه‌ل خودێ و د ڕیكا خودێدا ژ لۆمه‌كرنا چ لۆمه‌كه‌ران نه‌ترسن.

فوائد الحديث

به‌رهه‌مێ گوهداریكرن و جێبه‌جێكرنا فه‌رمانێن سه‌رۆك و كاربده‌ستان كۆمبوون و ئێكگرتنا په‌یڤا موسلمانان و هێلانا دووبه‌ره‌كی و ژێكڤه‌بوونێیه‌.

فه‌ربوونا گوهداریكرن و جێبه‌جێكرنا فه‌رمانێن سه‌رۆك و كاربده‌ستان ئه‌گه‌ر ئه‌و فه‌رمانێ ب گونه‌هێ نه‌كه‌ن، ئه‌ڤ گوهداریكرنه‌ ژی ل ده‌مێ به‌رفره‌هی و به‌رته‌نگییێ و د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ خۆش و ئه‌وێ نه‌خۆش و ده‌مێ ئه‌و هنده‌كێن دی ب سه‌ر مرۆڤی دئێخن و مافێ مرۆڤی ژی دخۆن.

فه‌ربوونا گۆتنا حه‌قییێ ل هه‌ر جهه‌كێ مرۆڤ لێ هه‌بیت، بێی كو مرۆڤ د ڤێ چه‌ندێدا ژ بەر خودێ ژ لۆمه‌كرنا چ لۆمه‌كه‌ران بترسیت.